Nawracające zawroty głowy? Sprawdź jakie badania wykonać na zawroty głowy i jak się do nich przygotować!

Kobieta z zawrotami głowy

Zawroty głowy są częstą dolegliwością. Według danych w przedziale wiekowym 18-79 lat 7% osób co najmniej raz w życiu doświadczy epizodu zawrotów głowy. Co jednak zrobić, gdy zawroty głowy zdarzają się częściej? Jakie są przyczyny zawrotów głowy? Jakie są objawy nadchodzących zawrotów i jak sobie z nimi radzić? Jakie badania wykonać na nawracające zawroty głowy i jak się do nich przygotować? 

Jakie są przyczyny zawrotów głowy?

Zawroty głowy są bardzo trudne do diagnozy. Dlaczego? Ponieważ zawroty głowy może wywoływać szereg różnych schorzeń. Doświadczać ich mogą pacjenci z:

  • zaburzeniami wodno-elektrolitowymi,
  • zaburzeniami rytmu serca,
  • w trakcie udaru mózgu.

Pamiętaj! Sytuacje te wymagają niezwłocznej pomocy lekarskiej!

Zawroty głowy mogą wywoływać także inne choroby:

  • łagodne położeniowe zawroty głowy (ang. benign paroxysmal positional vertigo, BPPV) - jedna z najczęstszych przyczyn;
  • migrena przedsionkowa;
  • zaburzenia lękowe;
  • hipotensja ortostatyczna;
  • choroba Méniere’a;
  • zapalenie nerwu przedsionkowego;
  • organiczne choroby układu nerwowego, np. stwardnienie rozsiane.

Nawracające zawroty głowy mogą być także działaniem niepożądanym przyjmowanych leków.

Jakie badania wykonać na nawracające zawroty głowy?

Badania neuroobrazowe mogą okazać się przydatne w przypadku pacjentów, u których istnieje podejrzenie centralnego pochodzenia zawrotów głowy, dotyczy to także pacjentów, u których możliwa jest patologia naczyniowa, taka jak przejściowy incydent niedokrwienny (ang. transient ischaemic attack, TIA). Także w przypadku podejrzenia nerwiaka nerwu słuchowego, należy wykonać tego typu badania. Choć często pierwszym wykonywanym badaniem jest tomografia komputerowa (CT), ma ona znacznie mniejszą czułość, niż badanie rezonansu magnetycznego (MR). Jest on jednak często wykonywany w warunkach szpitalnego oddziału ratunkowego, ponieważ jest to badanie szybkie, umożliwiające przyspieszoną diagnostykę i dające szansę na szybsze wdrożenie leczenia - co jest niezwykle istotne w patologiach takich, jak np. TIA.

W przypadku podejrzenia naczyniopochodnych zawrotów głowy lekarz może zlecić dodatkowe badania:

  • laboratoryjne - morfologię krwi, OB, poziom glikemii, mocznik, lipidogram, układ krzepnięcia, oznaczenie hormonów gruczołu tarczowego; czasami badania zostaną poszerzone o oznaczenie poziomu homocysteiny, przeciwciał przeciwjądrowych oraz badania serologiczne w kierunku kiły; przed oznaczaniem lipidogramu, poziomu glikemii i, jeśli będzie to konieczne, krzywej glukozowej, nie należy drastycznie zmieniać diety czy przechodzić na głodówki, a badanie powinno być poprzedzone minimum ośmiogodzinnym okresem niejedzenia. Na czczo pacjent powinien być też przed badaniem morfologii krwi, OB, mocznika, układu krzepnięcia, homocysteiny oraz przeciwciał przeciwjądrowych.
  • ocena zaawansowania miażdżycy i ewentualnych patologii w tętnicach podstawnych i kręgowych za pomocą badania przepływu krwi w tętnicach domózgowych ultrasonograficzną metodą dopplerowską. Badanie to nie wymaga szczególnych przygotowań, warto pamiętać, by w danym dniu nie zakładać biżuterii na szyję oraz ubrać się tak, by łatwo móc odsłonić jej okolicę.
  • badanie echokardiograficzne z konsultacją kardiologiczną. Podczas badania konieczne będzie odsłonięcie klatki piersiowej, warto więc założyć wygodne ubrania.
  • badanie elektrokardiograficzne - nie wymaga szczególnego przygotowania.

Audiometria, mimo ograniczonego zastosowania, może umożliwić rozróżnienie nerwiaka nerwu słuchowego od choroby Méniere’a. Jest to nieinwazyjne badanie, które nie wymaga szczególnego przygotowania.

W przypadku podejrzenia BPPV wykonuje się tzw. manewr Dix-Hallpike’a. W sposób specyficzny zmieniając ustawienie pacjenta z łagodnymi położeniowymi zawrotami głowy umożliwia on wywołanie silnych zawrotów głowy i oczopląsu skierowanymi w stronę „chorego” ucha.

W hipotensji ortostatycznej (HO) zastosowanie znajduje tzw. próba pionizacyjna. Polega ona na pomiarze ciśnienia tętniczego krwi oraz tętna u pacjenta leżącego oraz w 1. i 3. minucie po pionizacji. Diagnozę HO umożliwia spadek ciśnienia skurczowego o ≥20 mm Hg lub <90 mm Hg albo rozkurczowego o ≥10 mm Hg.

Produkty na zawroty głowy i równowagę

Jak przygotować się do CT? 

Ważne jest, by przed badaniem tomografii komputerowej poinformować o ciąży. Samo badanie CT nie wymaga szczególnych przygotowań ze strony pacjenta, jednak w przypadku podania środka cieniującego (kontrastu) konieczne będzie wcześniejsze oznaczenie poziomu kreatyniny i GFR oraz stawienie się na badanie na czczo (dotyczy to także płynów - ostatni płyn powinien być przyjęty najpóźniej 2 godziny przed badaniem). Lekarz może zalecić także, by w okresie poprzedzającym badanie pacjent przyjmował większą ilość płynów

Jak przygotować się do badania MR? 

Badanie rezonansu magnetycznego jest badaniem długim - warto ubrań się w wygodne, luźne ubrania. Ważne jest także, by przed wejściem na salę pozostawić wszystkie metalowe przedmioty - biżuterię, paski, smartfony, spinki, okulary, karty, aparaty słuchowe. Przed badaniem MR głowy należy bezwzględnie zmyć makijaż. Jeśli konieczne będzie podanie kontrastu, niezbędne będzie wykonanie oznaczenia poziomu kreatyniny oraz GFR. W takim przypadku pacjent musi stawić się na badanie na czczo.

Bibliografia

  • Evaluation of the patient with vertigo - UpToDate. (n.d.). Retrieved August 21, 2022, from https://www.uptodate.com/contents/evaluation-of-the-patient-with-vertigo?search=vertigo&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1#H23
  • https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/152230,badania-regulacji-wegetatywnej-ukladu-krazenia
  • https://neurologia-praktyczna.pl/a1894/Rekomendacje-postepowania-w-zawrotach-glowy-w-praktyce-ambulatoryjnej
  • https://podyplomie.pl/kardiologia/17800,diagnostyka-omdlen-u-chorych-w-wieku-podeszlym
  • Lubszczyk, M. (2018). Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy – niedoceniany problem pacjentów po 65 . roku życia Benign paroxysmal positional vertigo – underestimated problem of patients over 65 years of age. 307–312.
  • Wiącek, M., Sadza, I., & Bartosik-psujek, H. (2018). Diagnostyka zawrotów głowy w warunkach szpitalnego oddziału ratunkowego. Polski Przegląd Neurologiczny, 14(4), 209–221.
  • Prusiński, A. (2011). Klasyfikacja, obraz kliniczny i leczenie zawrotów głowy. Polski Przegląd Neurologiczny, 7(1), 11–19.
Udostępnij
Następna porada Zawroty głowy? Poznaj objawy i przyczyny zawrotów głowy i sprawdź co robić, gdy kręci się głowie! Czytaj więcej
Autor Magdalena Bernisz
Studentka V roku kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Do jej zainteresowań należą patomorfologia, toksykologia oraz choroby wewnętrzne - w szczególności gastroenterologia oraz hematologia. Interesuje się także dermatologią, zwłaszcza chłoniakami i innymi rozrostami nowotworowymi skóry. Prywatnie trenuje triathlon, a w wolnym czasie zajmuje się tworzeniem ilustracji oraz portretów cyfrowych.
Farmaceuta
Potrzebujesz darmowej porady? Zapytaj farmaceutę