Mięśnie kegla u kobiet. Jak ćwiczyć mięśnie dna miednicy?

Kobieta ćwiczy mięśnie Kegla

Mięśnie dna miednicy jest to grupa mięśni szkieletowych, zamykających dolną ścianę miednicy. U zwierząt mięśnie te mają kształt pionowy i odpowiadają przede wszystkim za ruchy ogona, u człowieka w wyniku postawy dwunożnej mają kształt poziomy i spełniają szereg funkcji: posturalnych, ochronnych i wspomagających pracę narządów wewnętrznych.

Budowa miednicy

Miednica człowieka zbudowana jest z parzystych kości miednicznych (na każdą z nich składają się kość łonowa, biodrowa i kulszowa) oraz nieparzystej kości krzyżowej. Dno miednicy kostnej wyściełane jest przez 3 warstwy mięśni: warstwę powierzchowną, warstwę pośrednią (zwaną też przeponą moczowo-płciową) oraz warstwę głęboką (czyli przeponę miednicy).

Do mięśni warstwy powierzchownej zalicza się: mięsień zwieracz zewnętrzny odbytu, drobny mięsień poprzeczny powierzchowny krocza oraz parzyste mięśnie kulszowo-jamisty i opuszkowo-gąbczasty – wspomagające funkcję i przyjemność seksualną.

Na warstwę pośrednią składają się: mięsień poprzeczny głęboki krocza – odpowiedzialny za napięcie/zbliżanie guzów kulszowych, mięsień zwieracz cewki moczowej oraz górna i dolna powięź przepony moczowo-płciowej.

Z punktu widzenia rozmiarów oraz ułożenia anatomicznego najważniejszą rolę w funkcjonalności dna miednicy pełnią mięśnie warstwy głębokiej, czyli przede wszystkim parzyste mięśnie dźwigacze odbytu. Do mięśni tej warstwy zalicza się również mięśnie guziczne oraz górną i dolną powięź przepony miednicy.

Mięśnie Kegla a mięśnie dna miednicy

Każdy z nas zetknął się z określeniem mięśnie Kegla, jako synonim mięśni dna miednicy. Nazwa ta pochodzi od nazwiska amerykańskiego ginekologa doktora Arnolda Kegla, który jako pierwszy w historii w latach 50. XXw. zaczął zalecać swoim pacjentkom z problemem nietrzymania moczu – ćwiczenia zaciskania zwieracza cewki moczowej, aby powstrzymać strumień moczu. Idee Kegla okazały się być bardzo słuszne! Dziś wiemy, że regularny trening mięśni dna miednicy pozwala skutecznie leczyć łagodne i umiarkowane dolegliwości związane z:

  • nietrzymaniem moczu,
  • obniżeniem narządów rodnych.

Obecnie trening mięśni Kegla skoncentrowany jest na pracy mięśni głębokich, odchodząc od małej i nieznacznej roli zwieracza cewki moczowej.

Produkty na nietrzymanie moczu

Za co odpowiadają mięśnie dna miednicy?

Wspólnie mięśnie dna miednicy stanowią miękkie podłoże wyściełające naszą miednicę - podtrzymujące i amortyzujące narządy jamy brzusznej. Wraz przeponą oddechową, mięśniami brzucha i pleców pełnią funkcje stabilizacyjne tułowia. Przede wszystkim jednak mięśnie dna miednicy znane są z udziału procesach zamykania/otwierania światła cewki moczowej i odbytu, czyli procesów mikcji i defekacji. Dodatkowo mdm wspomagają funkcje seksualne: odpowiadają za wzwód prącia u mężczyzn i wzwód łechtaczki u kobiet, a także biorą udział w procesie nawilżenia narządów rozrodczych podczas stosunku.

Jaka jest różnica między miednicą męską a kobiecą?

Różnice w budowie anatomicznej męskiej i żeńskiej sprawiają, iż częstotliwość występowania dolegliwości związanych z osłabieniem mięśni dna miednicy i nietrzymaniem moczu będzie zdecydowanie wyższa u kobiet niż u mężczyzn. U kobiet w obszarze dna miednicy występują 3 naturalne otwory anatomiczne związane z zakończeniem układów wydalniczego, pokarmowego i rozrodczego w porównaniu z 2 otworami w miednicy męskiej, co będzie prowadzić do większej podatności na uszkodzenia. Dodatkowo ciąża i poród stanowią istotny czynnik ryzyka osłabienia mięśni w tym obszarze. Na uwagę zasługuje również różnica w długości męskiej i żeńskiej cewki moczowej, w przypadku mężczyzn trening mięśnia zwieracza zewnętrznego cewki moczowej będzie odgrywać bardziej znaczącą rolę niż u kobiet właśnie z powodu dłuższej cewki moczowej.

Ćwiczenie mięśni dna miednicy w nietrzymaniu moczu

Nietrzymanie moczu jest jedną z podstawowych dolegliwości dna miednicy, dotykającą rzesze kobiet na całym świecie. Istnieją trzy rodzaje nietrzymania moczu:

  • wysiłkowe,
  • parcia naglące,
  • mieszane.

We wszystkich przypadkach dochodzi do osłabienia mięśni dna miednicy. Trening mięśni dna miednicy jest uznawany jako leczenie pierwszego rzutu w nietrzymaniu moczu. Ćwiczenia mięśni Kegla te są całkowicie bezpieczne, a ich systematyczne wykonywanie prowadzi do zwiększenia siły mdm i wzrostu ciśnienia zamknięcia cewki moczowej, a także znacząco poprawia jakość życia. Aby trening został przeprowadzony poprawnie, powinien zostać poprzedzony badaniem i instruktażem ze strony fizjoterapeuty uroginekologicznego.

Elektrostymulacja dna miednicy - rehabilitacja mięśni dna miednicy

Zawsze w pierwszej linii leczenia nietrzymania moczu stosuje się trening mięśni Kegla. Aby jednak mógł spełnić swoją funkcję wymaga on świadomości swoich mięśni dna miednicy i umiejętności  wygenerowania adekwatnego ich skurczu. Jak pokazują badania ok. 30% kobiet nie jest zdolna do napięcia mięśni dna miednicy i potrzebuje dodatkowej pomocy rehabilitacyjnej. Odpowiedzią dla nich jest elektrostymulacja dna miednicy. Obecnie dostępnych jest bardzo wiele urządzeń do elektrostymacji, czy biofeedbacku, z którymi można ćwiczyć samodzielnie w domu. W zdecydowanej większości przypadków (ok.80-90%) elektrostymulacja mięśni dna miednicy przynosi pożądane rezultaty, a jest zdecydowanie mniej inwazyjna i mniej kosztowna niż leczenie operacyjne.

Mięśnie dna miednicy pełnią szczególnie ważną rolę w ciele, a ich trening w sposób bezpieczny i skuteczny pomaga bezpośrednio w leczeniu dolegliwości takich jak:

  • nietrzymanie moczu,
  • parcia naglące,
  • obniżenie narządów miednicy.

Pośrednio, wspomagająco w leczeniu:

  • zespołów bólowych kręgosłupa,
  • zespłów bólowych stawów biodrowych, 
  • hemoroidów.

Świadomość i umiejętność aktywacji mięśni dna miednicy jest szczególnie ważna dla kobiet, u których ten obszar w wyniku ciąży i porodu może ulec osłabieniu.

Bibliografia

  • Jóźwik, M.(2013). Budowa i czynność dna miednicy u kobiet - uaktualniony przegląd z podkreśleniem wpływu porodu drogami natury. Developmental Period Medicine, 1, 18-30.
  • Baudino, G. F. A. (2016). Anatomy and Physiology of the Pelvic Floor. Childbirth-Related Pelvic Floor Dysfunction, 1–24.doi:10.1007/978-3-319-18197-4_1 
  • Rocca Rossetti, S. (2016). Functional anatomy of pelvic floor. Archivio Italiano Di Urologia e Andrologia, 88(1), 28.doi:10.4081/aiua.2016.1.28 
  • Wu, Y., Hikspoors, J. P., Mommen, G., Dabhoiwala, N. F., Hu, X., Tan, L., … Lamers, W. H. (2019). Interactive threedimensional teaching models of the female and male pelvic floor. Clinical Anatomy.doi:10.1002/ca.23508 
  • Nie, X.-F., Ouyang, Y.-Q., Wang, L., & Redding, S. R. (2017). A meta-analysis of pelvic floor muscle training for the treatment of urinary incontinence. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 138(3), 250–255. doi:10.1002/ijgo.12232 
Udostępnij
Następna porada Alergia pokarmowa u dorosłych. Które produkty uczulają najczęściej? Czytaj więcej
Autor Izabela Skowrońska
Magister fizjoterapii, od 2016 r. czynnie pracuje jako fizjoterapeutka. Specjalizuje się w rehabilitacji ortopedycznej i uroginekologicznej osób dorosłych. Na co dzień związana z kliniką Good Life Clinic w Gdańsku. W wolnych chwilach spaceruje z kotami i robi swetry na drutach.
Farmaceuta
Potrzebujesz darmowej porady? Zapytaj farmaceutę