Sen to jedna z naturalnych, biologicznych potrzeb organizmu. Człowiek nie byłby w stanie bez niego właściwie funkcjonować. Na czas spania dochodzi do zniesienia świadomości i spoczynku ciała. Podczas tego stanu zarówno ciało, jak i mózg odpoczywają oraz nabierają energii do działania.
Aby wypoczynek przebiegał prawidłowo, trzeba spać odpowiednią ilość czasu, a także zatroszczyć się o higienę snu. Należą do niej m.in. następujące elementy:
Poza tym warto wiedzieć, że sen dzieli się na fazy. NREM to etap bez szybkich ruchów gałek ocznych, a REM z szybkimi ruchami gałek ocznych. Dodatkowo w etapie NREM wyróżnia się sen o różnych stadiach – od najpłytszego do najgłębszego. Poza tym istnieje jeszcze tryb czuwania. Im dłużej trwa głęboka faza snu, tym bardziej człowiek staje się wypoczęty.
Na jakość snu wpływa wiele czynników, w tym m.in. stres, wysiłek fizyczny, stosowanie używek, oświetlenie w pomieszczeniu czy różnego rodzaju choroby. Bezsenność to dolegliwość polegająca na zaburzeniu snu, przez co człowiek nie może w pełni wypocząć i ma kłopoty z zasypianiem. Jej przyczyn jest sporo, a wyróżnia się wśród nich np.:
Takie czynniki powodują bezsenność przewlekłą, czyli taką, która utrzymuje się co najmniej miesiąc. W przypadku krótkotrwałych epizodów słabej jakości snu wśród przyczyn znajdują się, m.in. stresujące sytuacje, infekcje wirusowe czy zmiana strefy czasowej.
Aby znaleźć przyczynę problemów ze snem, należy udać się do lekarza. Po stosownym wywiadzie specjalista dobierze badania, jakie trzeba przeprowadzić, by wskazać genezę nieprawidłowości. W pierwszej kolejności zwykle przeprowadza się podstawową kontrolę stanu zdrowia, w tym np. badania krwi, EKG czy pomiar ciśnienia. Następnie, jeśli te nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, szuka się przyczyn w aspektach psychicznych pacjenta.
Wszelkie leki na sen powinny być dobierane jedynie przez lekarza. Nie wolno samodzielnie dopasowywać preparatów mających zniwelować bezsenność.
Tabletki na receptę mogą mieć właściwości nasenne czy antydepresyjne i tylko specjalista może je odpowiednio dobrać i przepisać. Te dostępne bez recepty bazują zwykle na składnikach naturalnych typu:
Niektóre tabletki na sen bez recepty zawierają również dodatki witamin. Przed wdrożeniem takich kompozycji do swojej suplementacji należy wykonać badania wykazujące ewentualne niedobory składników w organizmie. Następnie, gdy lekarz zaleci konkretny produkt, nie wolno przekraczać dawek sugerowanych na ulotce dołączonej do opakowania.
Każdy lek na sen może mieć nieco inne właściwości. Specjalista powinien dopasować do pacjenta kompozycje odpowiadające jego potrzebom. Wśród ich potencjalnych działań znajdują się np.:
Właściwości te mogą przyczyniać się do łatwiejszego zapadania w sen i wspomagać wypoczynek. Ukojenie nerwów i uspokojenie się przed pójściem spać sprzyja regeneracji organizmu i osiągnięciu głębokiej fazy snu.
Poza tabletkami w aptekach znajdują się również kapsułki, krople, olejki, żelki czy ampułki mające działać korzystnie na sen i wspomagać walkę z bezsennością. Każdy produkt powinien być dopasowany do pacjenta przez lekarza.