*Produkty na liście rezerwacji leków na receptę:
Przejdź do rezerwacji
Wirus Lassa

Czym jest wirus Lassa? Jakie są przyczyny i objawy gorączki krwotoczne Lassa? Jak ją leczyć? Sprawdź!

Czym jest wirus Lassa i gdzie występuje? Jakie są objawy i przyczyny gorączki Lassa? Czy zakażenie Lassa jest śmiertelne? Jak rozpoznać i leczyć gorączkę Lassa? Sprawdź najważniejsze fakty!

Czym jest gorączka Lassa?

Gorączka Lassa to zakaźna choroba należąca do wirusowych gorączek krwotocznych człowieka (ang. viral haemorrhagic fevers, VHFs).

Wirus Lassa - co o nim wiemy? Gdzie występuje?

Patogenami wywołującymi gorączkę Lassa są wirusy należące do rodziny Arenaviridae (rodzaju Arenavirus), które w literaturze określane są jako arenawirusy lub wirusy Starego Świata.

Arenawirusy stanowią poważne zagrożenie biologiczne, przez co zaliczono je do kategorii A, przewidzianej dla szczególnie niebezpiecznych patogenów. Zostało to potwierdzone przez Narodowy Instytut Alergii i Chorób Zakaźnych w USA (ang. National Institute of Allergy and Infectious Diseases, NIAID).

Choroba została po raz pierwszy opisana w 1969 roku podczas epidemii w nigeryjskim mieście Lassa, co ma odzwierciedlenie w nazwie wirusa.

W późniejszym czasie odnotowano kolejne epidemie gorączki Lassa między innymi w Liberii, Sierra Leone, Mali czy Gwinei. Znane są także przypadki zawleczenia wirusa do Stanów Zjednoczonych oraz Europy (np. do Wielkiej Brytani, Francji, Belgii, Holandii).

Warto podkreślić, że choć gorączka Lassa jest wysoce zaraźliwa, to zdecydowana większość przypadków występujących na terenach endemicznych ma charakter łagodnej infekcji.

W jaki sposób można zarazić się wirusem Lassa?

Rezerwuarem wirusa Lassa są szczury z rodzaju Mastomys, w tym gatunek Mastomys natalensis czyli myszorówka natalska. Należy podkreślić, że zakażenie u tych afrykańskich gryzoni przebiega bezobjawowo.

Zakażenie wirusem Lassa u ludzi może przebiegać w następujący sposób:

  • drogą pokarmową poprzez spożycie mięsa zainfekowanych zwierząt lub picie wody zanieczyszczonej wydalinami zakażonych gryzoni,
  • drogą kropelkową poprzez wdychanie skażonego wirusem aerozolu,
  • bezpośrednio poprzez kontakt z krwią, wydalinami lub wydzielinami chorych,
  • poprzez kontakty seksualne,
  • możliwe jest przeniesienie wirusa wraz z mlekiem matki.

  Jakie są objawy gorączki Lassa?

Oszacowano, że każdego roku zakażenie wirusem Lassa dotyczy nawet pół miliona osób. Przebieg choroby może być zróżnicowany - od bezobjawowych przypadków (nawet do 80% wszystkich zakażonych), poprzez występowanie łagodnych objawów, aż po ciężką postać gorączki krwotocznej.

Okres inkubacji wirusa wynosi od 5 do 21 dni, ale ryzyko transmisji może występować nawet do 3 miesięcy od wystąpienia objawów. U ozdrowieńców często dochodzi do niedosłuchu.

Do objawów gorączki Lassa zaliczamy między innymi:

 

  • objawy grypopodobne, takie jak gorączka, bóle głowy, osłabienie, objawy infekcji górnych dróg oddechowych, wymioty, nudności, biegunka,
  • występowanie pęcherzyków w jamie ustnej, które przechodzą w postać wrzodów,
  • obrzęk twarzy,
  • zapalenie spojówek,
  • wysypkę plamisto-grudkową (na całym ciele),
  • objawy skazy krwotocznej (słabo nasilone).

W przypadku ciężkiej postaci choroby u pacjentów występuje także:

  • obniżenie ciśnienia tętniczego,
  • hipowolemia,
  • skąpomocz,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • drgawki,
  • uszkodzenie wątroby, śledziony i nadnerczy,
  • senność lub pobudzenie,
  • zaburzenia przepuszczalności naczyń,
  • wysięki w jamie osierdzia i opłucnej,
  • obrzęk mózgu,
  • obrzęk płuc,
  • niewydolność krążeniowo-oddechowa,
  • śpiączka,
  • wstrząs.

 

Czy zakażenie wirusem Lassa jest śmiertelne?

Ryzyko zgonu w całej populacji osób zakażonych wynosi od 1 do 3%, przy czym w grupie osób hospitalizowanych z powodu ciężkich objawów śmiertelność wzrasta do około 20%.

Czy wirusa Lassa jest niebezpieczny w czasie ciąży? Jakie są skutki zakażenia u kobiet ciężarnych?

Niestety gorączka Lassa jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży. Zakażenie arenawirusem w tej grupie zwiększa ryzyko zgonu nawet do 30%, a dodatkowo stanowi poważne zagrożenie poronienia, które oszacowano na 85%.

W jaki sposób rozpoznać zakażenie wirusem Lassa? Jakie są badania diagnostyczne?

Rozpoznanie choroby powinno nastąpić na podstawie objawów klinicznych oraz po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych takich jak:

  • testy serologiczne (np. test ELISA wykrywający przeciwciała IgM i IgG),
  • technika RT-PCR umożliwiająca zidentyfikować genom wirusowy.

Czy istnieje skuteczne lekarstwo? Czy można się zaszczepić przeciw gorączce Lassa?

Pacjenci z gorączką Lassa powinni być pilnie hospitalizowani i umieszczeni w izolatce. Należy jak najszybciej podać rybawirynę, która jest lekiem przeciwwirusowym i skutecznie obniża ryzyko zgonu.

U chorych trzeba zadbać o odpowiednią gospodarkę białkową i wodno-elektrolitową, a w razie konieczności wspomagać także funkcjonowanie układu krążenia i oddechowego.

Obecnie nie ma dostępnej szczepionki przeciw wirusowi Lassa.

Jakie należy podjąć działania profilaktyczne? Jak unikać wirusa Lassa?

Aby zminimalizować ryzyko zachorowania na gorączkę Lassa (np. w czasie podróży) należy:

  • często myć ręce i stosować płyny do dezynfekcji,
  • przestrzegać zasad higieny i przygotowywać posiłki na czystych powierzchniach,
  • unikać kontaktu z gryzoniami,
  • nie jeść mięsa dzikich zwierząt,
  • unikać kontaktu z osobami zakażonymi,
  • unikać żywności i wody, która może być zanieczyszczona odchodami dzikich zwierząt,
  • prowadzić działania deratyzacyjne.

Chorzy powinni być izolowani, a osoby podejrzane o kontakt z zakażonymi należy poddać kwarantannie. Osoby podróżujące w rejony endemicznego występowania wirusa Lassa powinny być świadome ryzyka, a w razie zaobserwowania niepokojących objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Bibliografia

 

  • Gliński, Z., & Zmuda, A. (2022). Czy wirus Lassa będzie najgroźniejszym zoonotycznym patogenem?. Życie Weterynaryjne, 97(04).
  • Korzeniewski, K. (2012). Wirusowe gorączki krwotoczne. In Forum Medycyny Rodzinnej (Vol. 6, No. 5, pp. 205-221).
  • Simon Krzysztof: Gorączka Lassa, In: Medycyna podróży w teorii i praktyce / Simon Krzysztof, Janocha-Litwin Justyna (eds.), 2019, Wrocławskie Wydawnictwo Naukowe Atla 2, ISBN 978-83-65071-44-6, pp. 45-53
  • https://www.gov.pl/web/gis/podrozujacych-do-nigerii-sprawdz-informacje-nt-goraczki-lassa (data dostępu: 31.05.2023)
  • https://medycynatropikalna.pl/choroba/goraczka-krwotoczna-lassa (data dostępu: 31.05.2023)
  • https://openwho.org/courses/lassa-fever-introduction (data dostępu: 31.05.2023)
Udostępnij:

Autor Ewa Fiedorowicz Zobacz profil
Doktor nauk biologicznych w specjalności biochemia, biolog molekularny, aktywny nauczyciel akademicki i promotorka wielu prac dyplomowych, popularyzatorka nauki. Autorka i współautorka licznych prac naukowych publikowanych w międzynarodowych czasopismach. Przedmiotem jej zainteresowań są zagadnienia z zakresu biochemii medycznej, w tym nadwrażliwości pokarmowej. Pasjonatka wykorzystywania technik immunoenzymatycznych i hodowli komórek in vitro w badaniach naukowych.
Następny wpis
Endometrioza. Jak rozpoznać pierwsze objawy? Jak diagnozować i leczyć endometriozę? Sprawdź! Czytaj więcej