*Produkty na liście rezerwacji leków na receptę:
Przejdź do rezerwacji
Powikłania cukrzycy - neuropatia cukrzycowa. Czym jest neuropatia cukrzycowa i jak ją leczyć? Jakie są jej objawy? Sprawdź!

Powikłania cukrzycy - neuropatia cukrzycowa. Czym jest neuropatia cukrzycowa i jak ją leczyć? Jakie są jej objawy? Sprawdź!

Neuropatia cukrzycowa to choroba, która wynika ze złej kontroli cukrzycy. Jej diagnostyka przysparza wielu problemów nawet obecnej medycynie. Regularne badania i utrzymywanie optymalnego poziomu glukozy w organizmie skutecznie zapobiega rozwojowi tej neuropatii. Jakie są objawy neuropatii cukrzycowej? Jak ją leczyć? Czy jest niebezpieczna?

Czym jest neuropatia cukrzycowa?

Neuropatia cukrzycowa (diabetic neuropathy, DN) jest jednym z najczęściej występujących powikłań cukrzycy. Należy do tak zwanych polineuropatii, czyli zapalenia nerwów obwodowych, w których dochodzi do uszkodzenia wielu nerwów.

Jakie są przyczyny neuropatii cukrzycowej?

Dokładny mechanizm rozwoju neuropatii cukrzycowej nie jest do końca poznany, ale za najważniejszą przyczynę jej powstawania uznaje się obecnie zbyt wysoki poziom glukozy we krwi, czyli hiperglikemię. W jej wyniku dochodzi do uszkodzenia nerwów obwodowych.

Do uszkadzającego działania zaburzeń metabolicznych przyczynia się także mikroangiopatia. Zmiany w naczyniach krwionośnych powodują, że przestają one odżywiać nerwy obwodowe.

W mechanizm mogą być także zaangażowane:

  • czynniki genetyczne,
  • mechanizmy immunologiczne.

Jakie są rodzaje neuropatii cukrzycowej?

Możemy wyróżnić dwa główne rodzaje polineuropatii cukrzycowej:

  • dystalna symetryczna polineuropatia,
  • neuropatia autonomiczna.

Dystalna symetryczna polineuropatia jest najczęstszym rodzajem neuropatii cukrzycowej i występuje zazwyczaj po obu stronach ciała.

Co więcej, dystalna symetryczna polineuropatia może być głównym powodem amputacji kończyn dolnych.

Z kolei w neuropatii autonomicznej objawy obejmują różne układy i narządy takie jak:

  • serce,
  • przewód pokarmowy,
  • naczynia krwionośne,
  • układ moczowy,
  • układ rozrodczy.

Neuropatia autonomiczna towarzyszy często dystalnej symetrycznej polineuropatii.

  1. MyVita Spirulina 250 mg Tabletki
    preparat wspomagający układ krążenia i wspomagający utrzymanie prawidłowego stężenia cholesterolu we krwi
    Cena od 21,99 zł
  2. Swanson R-Ala Kwas R-Alfa Liponowy 100 mg
    preparat wspomagający utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi
    Cena od 128,99 zł

Dystalna symetryczna polineuropatia charakteryzuje się przede wszystkimi objawami dotyczącymi stóp i dłoni, czyli występują:

  • zaburzenia czucia, na przykład mrowienie, cierpnięcie, drętwienie, kłucie, uczucie “przebiegnięcia prądu”, pieczenie, parzenie, przeczulica,
  • uczucie zimnych lub gorących stóp,
  • ból (czasami piekący lub przeszywający),
  • skurcze mięśni kończyn dolnych.

Pierwsze objawy neuropatii cukrzycowej obwodowej dotyczą zazwyczaj stóp i dłoni (jest to tak zwany objaw skarpetek i rękawiczek) i pojawiają się przeważnie w nocy. Pacjenci skarżą się często na nieprzyjemne i nadmierne odczucia, na przykład pościel może być dla nich nieprzyjemna w dotyku.

Jakie są objawy neuropatii autonomicznej?

Do objawów neuropatii autonomicznej, dotyczącej różnych układów i narządów możemy zaliczyć:

  • tachykardię, czyli przyspieszenie akcji serca, co może prowadzić do nagłej śmierci sercowej,
  • inne zaburzenia rytmu serca,
  • biegunki,
  • zaparcia,
  • wrażenie pełności po jedzeniu,
  • zaleganie moczu w pęcherzu moczowym bez uczucia parcia na mocz,
  • nietrzymanie moczu,
  • zaburzenia erekcji,
  • ból podczas stosunku u kobiet.
  1. Tasectan AF Saszetki
    preparat na biegunkę
    Cena od 55,99 zł
  2. Acidolit Malinowy
    elektrolity w saszetkach
    Cena od 20,99 zł Cena regularna 24,99 zł
  3. Acidolit Jabłkowy
    elektrolity w saszetkach
    Cena od 20,99 zł
  4. Litoxen Slim Zestaw
    elektrolity w tabletkach musujących
    Cena od 16,39 zł Cena regularna 17,99 zł
  5. Litoxen Senior Zestaw
    elektrolity w tabletkach musujących
    Cena od 16,49 zł Cena regularna 17,99 zł

Jak rozpoznać neuropatię cukrzycową?

U większości pacjentów objawy są tak charakterystyczne, że wystarczy odpowiednio przeprowadzony wywiad lekarski i badanie, aby postawić diagnozę neuropatii cukrzycowej. Pacjent podczas wizyty musi poinformować o wszystkich niepokojących go objawach. Lekarz powinien przeprowadzić także odpowiednie badanie w kierunku tego schorzenia.

Badanie przedmiotowe polega między innymi na:

  • badaniu stóp, czyli ich wyglądu i występowania zmian o charakterze deformacji czy owrzodzeń,
  • badaniu czucia dotyku, bólu i wibracji za pomocą miotełki, opuszka palca, igły,
  • badaniu odczuwania temperatury,
  • ocenie układu ruchu, czyli między innymi siły mięśniowej,
  • ocenie gałki ocznej, ewentualnych zaburzeń widzenia,
  • ocenie symetrii twarzy,
  • pomiarze ciśnienia tętniczego,
  • wykonaniu EKG i ocenie zaburzeń rytmu serca.

Każdy pacjent z cukrzycą powinien mieć wykonane przynajmniej raz do roku badanie z zastosowaniem monofilamentu. Jest to przyrząd, który służy do badania czucia powierzchniowego. Pozwala ocenić ryzyko owrzodzenia i rozwoju stopy cukrzycowej.

Zdarza się, że cukrzyca zostaje rozpoznana dopiero przez neurologa ze względu na postępujące uszkodzenie układu nerwowego. Z tego powodu tak ważna jest samoobserwacja i odpowiednio szybka reakcja pacjenta na wszelkie nowe objawy. Odpowiednio wcześnie leczona cukrzyca zapobiega nie tylko rozwojowi neuropatii cukrzycowej, ale także wielu innym powikłaniom.

Jak leczyć neuropatię cukrzycową?

Leczenie zachowawcze odgrywa bardzo ważną rolę w zapobieganiu rozwojowi powikłań w cukrzycy. Optymalizacja glikemii, czyli wyrównanie poziomu glukozy we krwi pozwala:

  • w cukrzycy typu 1 zapobiec rozwojowi neuropatii dystalnej i autonomicznej,
  • w cukrzycy typu 2 zahamować rozwój neuropatii, przy czym nie ma możliwości cofnięcia zmian w obrębie utraconych neuronów.

Ważna jest zatem modyfikacja stylu życia:

  • prawidłowa dieta,
  • regularna aktywność fizyczna.

Należy także kontrolować:

  • stężenie glukozy w organizmie,
  • ciśnienie tętnicze,
  • poziom lipidów.

Należy także rzucić palenie i ograniczyć lub całkowicie wyeliminować alkohol.

Leczenie farmakologiczne neuropatii cukrzycowej obejmuje takie leki jak:

  • kwas α-liponowy,
  • benfotiamina (pochodna witaminy B1),
  • inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI).

Kwas α-liponowy stosowany jest w zaawansowanym stadium we wlewie dożylnym. Terapię można następnie kontynuować doustnie przez okres 3 miesięcy. Następnie należy przerwać leczenie również na okres 3 miesięcy i powrócić do kuracji, jeśli dolegliwości będą się utrzymywać.

Doustnie jako leczenie wspomagające stosuje się benfotiaminę, czyli pochodną witaminy B1. Zwiększa ona skuteczność terapii.

ACEI stosowane są w tej jednostce chorobowej, ponieważ u jej podstaw leżą też często zaburzenia mikrokrążenia.

W leczeniu objawowym stosuje się natomiast:

  • leki przeciwdepresyjne:
    • duloksetynę,
    • wenlafaksynę,
    • amitryptylinę,
    • imipraminę,
    • paroksetynę,
  • leki przeciwdrgawkowe:
    • pregabalinę (najczęściej stosowana w leczeniu objawowym),
    • karbamazepinę,
    • gabapentynę,
  • leki przeciwbólowe:
    • opioidy, na przykład tramadol,
    • miejscowo kapsaicynę lub lidokainę.

Najchętniej stosowana spośród powyższych leków jest pregabalina, która:

  • wykazuje działanie przeciwbólowe,
  • ułatwia zasypianie,
  • poprawia jakość życia.

W leczeniu neuropatii cukrzycowej stosowana jest także:

  • fizykoterapia,
  • akupunktura.

Jako leki pierwszego rzutu w leczeniu bólu neuropatycznego powinny zostać rozważone:

  • pregabalina,
  • gabapentyna,
  • duloksetyna.

Jak zapobiegać neuropatii cukrzycowej?

Podstawową i najważniejszą zasadą profilaktyki neuropatii cukrzycowej jest kontrolowanie poziomu glukozy i utrzymywanie go w optymalnym zakresie. Należy także:

  • rzucić palenie,
  • nie nadużywać alkoholu,
  • utrzymywać odpowiednie stężenia lipidów w organizmie.

Ważna jest regularna kontrola wskazanych parametrów, a także wizyty u lekarza prowadzącego. Badania kontrolne w kierunku neuropatii cukrzycowej powinny obejmować w szczególności pacjentów w określonych momentach życia z chorobą:

  • pacjenci z cukrzycą typu 1 – po 5 latach od postawienia diagnozy (chyba, że objawy neuropatii wystąpią wcześniej),
  • pacjenci z cukrzycą typu 2 – w chwili rozpoznania cukrzycy.

Wyrównanie poziomu glukozy może zatem wpłynąć na zahamowanie rozwoju neuropatii cukrzycowej.

Bibliografia

  • Jak rozpoznać polineuropatię cukrzycową, https://podyplomie.pl/medical-tribune/18704,jak-rozpoznac-polineuropatie-cukrzycowa [dostęp: 31.08.2023].
  • Neuropatia cukrzycowa, https://www.mp.pl/cukrzyca/powiklania/66537,neuropatia-cukrzycowa [dostęp: 12.08.2023].
  • Feldman E.L., Callaghan B.C., Pop-Busui R., Zochodne D.W., Wright D.E., Bennett D.L., Bril V., Russell J.W., Viswanathan V., Diabetic neuropathy, Nat Rev Dis Primers., 2019.
  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2022 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Current Topics in Diabetes, 2022.
Udostępnij:

Autor Natika Karolak Zobacz profil
Absolwentka farmacji Collegium Medicum w Bydgoszczy oraz studiów podyplomowych „Marketing strategiczny na rynku farmaceutycznym” Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Aktualnie poznaje uroki berlińskiego życia oraz niemieckich aptek.
Następna porada
Czy zioła wspomagają odchudzanie? Czytaj więcej