*Produkty na liście rezerwacji leków na receptę:
Przejdź do rezerwacji
Bóle stawów

Bóle kostne i osłabienie mięśni? To może być osteomalacja! Czym jest osteomalacja i jak ją leczyć? Poznaj przyczyny i objawy choroby metabolicznej kości!

Osteomalacja to choroba metaboliczna kości. Dochodzi w niej do zaburzenia mineralizacji tkanki kostnej, co jest przyczyną zaburzenia jej właściwości mechanicznych. Kość taka ulega odkształcaniu, a także łatwiej niż w przypadku kości prawidłowo zmineralizowanej może dochodzić do jej złamań.

Jakie są przyczyny osteomalacji?

Najczęstszą przyczyną rozwoju osteomalacji jest niedobór aktywnej formy witaminy D lub jej niedostateczne działanie. W warunkach prawidłowych w ludzkim organizmie 90% witaminy D pochodzi z syntezy skórnej cholekalcyferolu pod wpływem promieniowania UV, jedynie 10% dostarczane jest z pożywieniem. Aktywna forma witaminy, czyli 1,25-hydroksywitamina D powstaje poprzez hydroksylację cholekalcyferolu w wątrobie i nerkach. W populacji Europejskiej niedobory witaminy D obserwuje się u około 40% ludności.

Niedobór aktywnej formy witaminy D prowadzi do obniżenia stężenia wapnia i fosforanów w surowicy krwi, zwiększenia stężenia parathormonu i aktywności fosfatazy zasadowej. Skutkiem zaburzeń gospodarki wapniowo- fosforanowej jest zaburzenie mineralizacji tkanki kostnej, czyli jej uwapnienia, prowadzące do zmiany jej właściwości mechanicznych.

Do niedoboru aktywnej witaminy D może prowadzić niedostateczna ekspozycja na promieniowanie UV- w naszej szerokości geograficznej uważa się, że w okresie od października do marca konieczna jest suplementacja witaminy, niedostateczna jej podaż w diecie, zaburzenia wchłaniania w przewodzie pokarmowym na przykład w chorobach jelit, ale również zaburzenia hydroksylacji, czyli „wytwarzania” aktywnej formy w nerkach i wątrobie na przykład w przebiegu chorób tych narządów. Rzadką przyczyną jest wrodzona mutacja receptorów witaminy D3, w wyniku której pomimo prawidłowego stężenia w surowicy, nie może ona oddziaływać na tkanki.

Do rzadszych przyczyn osteomalacji zalicza się;

  • hipofosfatemię, czyli niedobór fosforanów zwykle w wyniku zaburzenia ich wchłaniania z przewodu pokarmowego lub zwiększenia wydalania z moczem,
  • niedoczynność przytarczyc,
  • działanie niektórych leków przyspieszających rozkładanie witaminy D3 w organizmie,
  • bardzo rzadki niedobór wapnia wynikający ze zmniejszonej jego podaży w diecie.
  1. Swanson Witamina D3 2000 IU z Olejem z Kokosa
    witamina D w kapsułkach
    Cena od 18,99 zł
  2. MyVita Witamina K2 + D3 Forte Krople
    witamina D3+K2
    Cena od 69,99 zł
  3. MyVita Witamina D3 z Lanoliny 4000 IU Krople
    witamina D3 w płynie
    Cena od 30,99 zł

Kto może zachorować na osteomalację?

Osteomalacja dotyka osoby dorosłe, jej częstość wzrasta wraz z wiekiem. Najbardziej narażone są osoby po 80 roku życia. Do czynników ryzyka jej wystąpienia należą między innymi rzadka ekspozycja na promieniowanie słoneczne, niedożywienie, zaburzenia wchłaniania, choroby jelit, choroby nerek, wątroby i trzustki zaburzające metabolizm witaminy D, niedoczynność przytarczyc i stosowanie niektórych leków, na przykład przeciwpadaczkowych.

Podobną chorobą, dotykającą kości w okresie wzrastania jest występująca u dzieci krzywica.

Jakie są objawy osteomalacji?

Objawy osteomalacji są niecharaktersytyczne. Najczęściej i najwcześniej pojawia się osłabienie mięśni - pierwszy objaw niedoboru witaminy D3, głównie mięśni ud i mięśni obręczy biodrowej, co prowadzi do zaburzeń chodu, opisywanych jako chód kaczkowaty, a także utrudnienia wstawania z pozycji siedzącej czy poruszania się po schodach. Ze strony układu kostnego obserwuje się uogólnione bóle kostne połączone z nadwrażliwością na ucisk.

Zniekształcenia kości, ich złamania i tężyczka wynikająca z hipokalcemii, pojawiają się w zaawansowanej, często wieloletniej chorobie.

Jak rozpoznać i leczyć osteomalację?

Podstawą diagnostyki są badania laboratoryjne krwi, w których obserwuje się typowo obniżone stężenie 25-hydroksywitaminy D, obniżone stężenie wapnia (niekiedy może być w granicach normy), obniżone stężenie fosforanów,  oraz zwiększone stężenia parathormonu i fosfatazy alkalicznej. W moczu stwierdza się obniżone wydalanie wapnia.

Pośród badań obrazowych zmiany w RTG są widoczne dopiero w zaawansowanym stadium choroby- jest to rozrzedzenie struktury kości, oraz tak zwane złamania rzekome- strefy przebudowy widoczne w kości biodrowej, kościach miednicy, łopatce, czy żebrach.

W przypadku wykonania densytometrii może ona ujawnić zmniejszenie gęstości mineralnej kości opisane w badaniu jako wartości odpowiadające osteopenii lub osteoporozie.

W leczeniu stosuje się suplementację witaminy D oraz wapnia, a także leczenie chorób stanowiących przyczynę wtórnych zaburzeń gospodarki wapniowo- fosforanowej.

  1. Allnutrition Alldeynn Collarose Kapsułki
    kolagen wspomagający kondycję skóry
    Cena od 89,99 zł
  2. Swanson Cytrynian Wapnia
    preparat wzmacniający kości
    Cena od 21,99 zł
  3. Noble Health Kolagen Rybi + Keratyna Kapsułki
    kolagen wspomagający kondycję skóry
    Cena od 54,99 zł
  4. Noble Health Kolagen + Glukozamina i Witamina C Proszek
    glukoza w proszku
    Cena od 58,99 zł
  5. MyVita Witamina ADEK Naturalne Żelki
    preparat zawierający witaminę A,D,E i K
    Cena od 32,99 zł

Bibliografia

  1. Horst-Sikorska „Osteomalacja” w Wielka Interna- Reumatologia, wyd. Medical Tribune Polska
  2. Głuszko, W. Tłustochowicz „Osteomalacja” w Interna Szczeklika 2022, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2022
Udostępnij:

Autor Patrycja Królikiewicz-Kurek Zobacz profil
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego na kierunku lekarskim. Zainteresowania zawodowe głównie w dziedzinie chorób wewnętrznych i reumatologii. Prywatnie miłośniczka literatury i pięknych krajobrazów.
Farmaceuta
Potrzebujesz darmowej porady? Zapytaj farmaceutę
Następna porada
Alergia w oku? Jakie krople do oczu stosować na alergiczne zapalenie spojówek? Jak leczyć alergię w oku? Sprawdź! Czytaj więcej