*Produkty na liście rezerwacji leków na receptę:
Przejdź do rezerwacji
Zakażenie układu moczowego

Infekcja układu moczowego? Poznaj przyczyny i objawy zakażenia układu moczowego (ZUM) i sprawdź jak je leczyć!

Zakażenia układu moczowego (ZUM) są jednym z najczęstszych powodów wizyt u lekarza pierwszego kontaktu. Zdecydowaną większość, bo około 80-90%, pacjentów z ZUM stanowią kobiety. Jakie są przyczyny i objawy zakażenia układu moczowego? Jak leczyć infekcje układu moczowego?

Jakie są przyczyny zakażenia układu moczowego? Co je wywołuje?

Najczęstszym czynnikiem wywołującym zakażenia układu moczowego są pałeczki Gram ujemne - w szczególności Escherichia coli. W warunkach fizjologicznych układ moczowy człowieka pozostaje środowiskiem jałowym - bakterie dostają się do niego drogą wstępującą, najczęściej z przewodu pokarmowego. Inne bakterie, które mogą wywoływać ZUM to m.in.:

  • Klebsiella pneumoniae
  • Proteus sp.
  • Pseudomonas sp.

Warto pamiętać, że zakażenia układu moczowego mogą być wywoływane przez drobnoustroje niewykrywane standardowymi metodami - Chlamydia trachomatis, dwoinkę rzeżączki oraz wirusy. Chlamydie oraz dwoinka rzeżączki odpowiedzialne są za wywoływanie zapalenia cewki moczowej, które należy do chorób przenoszonych drogą płciową.

Zakażenia układu moczowego mogą być także spowodowane przez infekcje grzybicze - wywołane kolonizacją przez grzyby z rodzaju Candida. Dotyczy to głównie pacjentów hospitalizowanych.

Jakie są rodzaje i objawy zakażeń układu moczowego?

Zakażenia układu moczowego mogą przebiegać pod różnymi postaciami klinicznymi.

Ostre zapalenie pęcherza moczowego dotyczy w szczególności młodych kobiet. Wynika to przede wszystkim z budowy anatomicznej - niewielki odstęp pomiędzy ujściem cewki moczowej a odbytem ułatwia przemieszczanie się bakterii do układu moczowego. Dodatkowe czynniki ryzyka obejmują niedawne odbycie stosunku seksualnego oraz nawracające epizody ZUM. Także stosowanie prezerwatyw pokrytych środkami plemnikobójczymi zwiększa ryzyko rozwinięcia tego zakażenia.

Ostre zapalenie pęcherza moczowego to infekcja dróg moczowych, w których nie występują objawy takie jak:

  • gorączka,
  • inne objawy uogólnienia infekcji, takie jak dreszcze,
  • ból w okolicy lędźwiowej,
  • bóle mięśniowe.

Klasycznie w ostrym zapaleniu pęcherza moczowego obserwuje się dyzurię, częstomocz oraz ból w okolicy podbrzusza. Może pojawić się nietrzymanie moczu oraz krwiomocz.

Czym jest dyzuria? Jako objawy dysuryczne opisuje się objawy takie jak bolesne parcie na mocz, oddawanie moczu drobnymi kropelkami, ból w trakcie oddawania moczu oraz częstomocz.

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek (OOZN) rozwija się w sposób wstępujący na bazie wcześniejszej infekcji niższych pięter układu moczowego. Z tego powodu oprócz charakterystycznych dla OOZN objawów obecne mogą być także objawy typowe dla np. zapalenia pęcherza.

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem gorączki z dreszczami, nudnościami i/lub wymiotami oraz bólem w okolicy lędźwiowej. Może być obecny tzw. dodatni objaw Goldflama, typowo jednostronnie. Jest to obecność silnych dolegliwości bólowych po uderzeniu lub wstrząsaniu okolicy lędźwiowej pacjenta. OOZN może mieć różne nasilenie - może przebiegać w sposób bardzo łagodny, ale także w postaci urosepsy ze wstrząsem. Obecne będą wtedy u pacjenta hipotensja, a nawet zaburzenia świadomości.

Bezobjawowy bakteriomocz oznacza, że w próbce moczu ze środkowego strumienia lub pobranej przez cewnik obecny jest jeden lub więcej szczepów bakterii w mianie ≥105 CFU/ml, jednak u pacjenta nie występują objawy infekcji.

Zapalenie cewki moczowej bardzo często przebiega bezobjawowo, jednak długofalowo może wywoływać poważne powikłania, takie jak chorobę zapalną narządów miednicy mniejszej u kobiet czy niepłodność u mężczyzn. W przypadkach objawowych obserwować można:

  • ból w trakcie mikcji (oddawania moczu) - szczególne nasilenie pacjenci zgłaszają w godzinach porannych,
  • swędzenie w okolicy ujścia zewnętrznego cewki moczowej,
  • częste oddawanie moczu,
  • naglące parcia na pęcherz,
  • ropny wyciek z cewki moczowej,
  • upławy.

Produkty wspomagające układ moczowy

  1. Osavi Ziołowe Wsparcie Nerek
    preparat wspomagający układ moczowy
    Cena od 63,99 zł
  2. Swanson D-mannoza
    preparat wspomagający układ moczowy
    Cena od 86,99 zł
  3. Pharmovit Buzdyganek Naziemny 200 mg
    preparat wspomagający płodność u mężczyzn
    Cena od 24,49 zł Cena regularna 35,99 zł
  4. PharmoVit Clean Label Echinacea Kapsułki
    preparat wzmacniający odporność
    Cena od 23,99 zł Cena regularna 31,99 zł
  5. Pharmovit Classic Mniszek Lekarski 300 mg
    preparat wspomagający trawienie i pracę nerek
    Cena od 22,99 zł Cena regularna 30,99 zł
  6. Żuravit Junior Plus Syrop Smak Owoców Leśnych
    preparat wspomagający układ moczowy
    Cena od 18,49 zł Cena regularna 30,99 zł
  7. UroLact
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 22,49 zł Cena regularna 33,99 zł
  8. Uroplus
    preparat wspomagający układ moczowy
    Cena od 46,49 zł Cena regularna 48,99 zł
  9. Urocal
    preparat wspomagający układ moczowy
    Cena od 48,99 zł

Jak prawidłowo pobrać mocz na posiew?

Przed wykonaniem badania należy udać się do apteki i kupić specjalny, jałowy pojemnik na mocz. Ważne, by w trakcie pobierania moczu nie dotykać wnętrza pojemnika - może to zaburzyć wyniki badania.

Przed pobraniem moczu na posiew okolice narządów płciowych i ujścia cewki moczowej należy dokładnie umyć, a następnie wytrzeć czystym ręcznikiem lub ręcznikiem papierowym.

Badanie moczu do posiewu wykonuje się z moczu, najlepiej porannego, pobranego z tzw. środkowego strumienia. Oznacza to, że należy najpierw oddać niewielką ilość moczu do toalety, następnie partię moczu pobrać do pojemnika, następnie pojemnik odstawić i resztę moczu oddać do toalety.

Pojemnik z moczem należy dostarczyć jak najszybciej do laboratorium - jeśli trwa to dłużej niż 2 godziny, wyniki mogą być niewiarygodne.

  1. Life Sterylny
    pojemnik na mocz
    Cena od 2,19 zł
  2. Life Vacutest
    pojemnik na mocz
    Cena od 7,99 zł

Jak leczyć zapalenie układu moczowego?

Ostre zapalenie pęcherza moczowego w pierwszej kolejności leczy się empirycznie - tj. nie wykonując posiewu i antybiogramu. Stosuje się m.in. furazydynę, fosfomycynę oraz trimetoprim z sulfametoksazolem.

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek w wielu przypadkach można leczyć ambulatoryjnie.

Podstawę leczenia ZUM stanowi antybiotykoterapia oparta na wyniku posiewu moczu.

Do czasu wyniku badania na posiew moczu prowadzi się leczenie empiryczne. W ciężkich przypadkach, w sytuacjach, gdy pacjent nie reaguje na wprowadzoną farmakoterapię lub u pacjentek w ciąży - należy rozważyć hospitalizację. Wskazane jest wtedy także zlecenie posiewu krwi oraz USG układu moczowego. Choć w przypadkach niepowikłanych antybiotykoterapia OOZN trwa 7-14 dni, przy wystąpieniu komplikacji czas leczenia może wydłużyć się nawet do 3 tygodni. Należy pamiętać, aby w trakcie i po zakończeniu antybiotykoterapii przyjmować probiotyki wspomagające florę bakteryjną organizmu.

Bezobjawowy bakteriomocz leczy się tylko w bardzo wyjątkowych sytuacjach. Są to:

  • kobiety w ciąży,
  • pacjenci, u których planowane jest przeprowadzenie zabiegu przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego,
  • pacjenci, u których planowany jest zabieg z zakresu urologii.

Leczenie zapalenia cewki moczowej należy rozpocząć niezwłocznie. Stosuje się ceftriakson oraz 1 z 2: doksycyklina lub azytromycyna.

Należy pamiętać, że leczenia wymagają także partnerzy seksualni pacjenta!

  1. MyVita Silver Probiotic Kids 6 MLD Kapsułki
    probiotyk dla dzieci
    Cena od 41,49 zł Cena regularna 43,99 zł
  2. MyVita Probiotic Naturalne Żelki
    probiotyk dla dzieci
    Cena od 31,49 zł Cena regularna 32,99 zł
  3. Allnutrition Probiotic Vitality LAB2PRO
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 94,99 zł
  4. Allnutrition Probiotic Relieve LAB2PRO
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 94,99 zł
  5. Allnutrition Probiotic Microbiome 12+ LAB2PRO
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 94,99 zł
  6. Allnutrition Probiotic Healthy Liver LAB2PRO
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 94,99 zł
  7. Allnutrition Probiotic Easy Digest LAB2PRO
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 94,99 zł
  8. Multilac 60+
    probiotyk w kapsułkach
    Cena od 33,99 zł

Bibliografia

  1. https://podyplomie.pl/medycyna/16730,zakazenia-ukladu-moczowego
  2. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.14.8.
  3. Acute simple cystitis in women - UpToDate. (n.d.). Retrieved October 28, 2022, from https://www.uptodate.com/contents/acute-simple-cystitis-in-women?search=urinary tract infection&source=search_result&selectedTitle=5~150&usage_type=default&display_rank=3#H899949170
  4. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/51986,objawy-dyzuryczne-trudnosci-w-oddawaniu-moczu
  5. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.14.8.5.
  6. Acute complicated urinary tract infection (including pyelonephritis) in adults - UpToDate. (n.d.). Retrieved October 28, 2022, from https://www.uptodate.com/contents/acute-complicated-urinary-tract-infection-including-pyelonephritis-in-adults?search=urinary tract infection&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1#H12414267
  7. Candida infections of the bladder and kidneys - UpToDate. (n.d.). Retrieved October 28, 2022, from https://www.uptodate.com/contents/candida-infections-of-the-bladder-and-kidneys?search=urinary tract infection&topicRef=16109&source=see_link
Udostępnij:

Autor Magdalena Bernisz Zobacz profil
Studentka V roku kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Do jej zainteresowań należą patomorfologia, toksykologia oraz choroby wewnętrzne - w szczególności gastroenterologia oraz hematologia. Interesuje się także dermatologią, zwłaszcza chłoniakami i innymi rozrostami nowotworowymi skóry. Prywatnie trenuje triathlon, a w wolnym czasie zajmuje się tworzeniem ilustracji oraz portretów cyfrowych.
Następny wpis
Zapalenie migdałków u dziecka. Poznaj przyczyny i objawy zapalenia migdałków u dzieci i sprawdź jak je leczyć! Czytaj więcej