Zawroty głowy latem często pojawiają się podczas upałów, po dłuższym przebywaniu na słońcu, przy odwodnieniu, po intensywnym wysiłku albo w czasie podróży. Mogą mieć łagodną przyczynę, ale nie zawsze powinny być tłumaczone wyłącznie pogodą. Jeśli towarzyszą im omdlenie, zaburzenia mowy, widzenia lub równowagi, drętwienie, niedowład, ból w klatce piersiowej, duszność, silny ból głowy, wysoka gorączka albo dezorientacja, potrzebna jest pilna pomoc medyczna.
Sprawdź, jakie są najczęstsze przyczyny zawrotów głowy latem, na jakie objawy towarzyszące zwrócić uwagę i kiedy nie czekać z konsultacją lekarską.
Określenie „zawroty głowy” może oznaczać różne odczucia. U jednej osoby będzie to wrażenie wirowania otoczenia, u innej uczucie niestabilności, kołysania, „pustki w głowie”, osłabienia albo zbliżającego się omdlenia.
W praktyce warto rozróżnić dwa najczęstsze typy dolegliwości:
Latem częstsze bywa drugie odczucie, związane z upałem, odwodnieniem, spadkiem ciśnienia, niedojedzeniem lub wysiłkiem. Nie oznacza to jednak, że zawroty wirowe można zignorować — mogą mieć związek m.in. z błędnikiem, infekcją, migreną lub inną przyczyną wymagającą diagnostyki.
Wysoka temperatura obciąża układ krążenia i mechanizmy termoregulacji. Organizm próbuje oddać nadmiar ciepła przez pocenie się i rozszerzanie naczyń krwionośnych. Jeśli jednocześnie traci wodę i elektrolity, pije za mało, długo stoi w słońcu albo intensywnie się rusza, może dojść do osłabienia, zawrotów głowy, bólu głowy i gorszej koncentracji.
Zawroty głowy latem mogą być związane z:
Sama pora roku nie jest diagnozą. Ważne jest to, w jakiej sytuacji pojawiły się zawroty, jak długo trwają, czy nawracają i czy występują razem z innymi objawami.
Odwodnienie to jedna z najczęstszych letnich przyczyn zawrotów głowy. Może rozwinąć się podczas upału, biegunki, wymiotów, gorączki, intensywnego wysiłku fizycznego, podróży lub wtedy, gdy przez wiele godzin pije się za mało.
Na odwodnienie mogą wskazywać:
Jeśli zawroty głowy pojawiają się po kilku godzinach bez picia, po wysiłku albo w czasie upału, warto przerwać aktywność, przejść do chłodnego miejsca i uzupełniać płyny małymi porcjami. Przy biegunce, wymiotach lub intensywnym poceniu można rozważyć doustny płyn nawadniający, który uzupełnia wodę i elektrolity.
Przegrzanie organizmu może pojawić się po długim przebywaniu na słońcu, pracy fizycznej, treningu, spacerze w upale albo pobycie w dusznym, niewietrzonym pomieszczeniu. Zawroty głowy są jednym z sygnałów, że organizm źle znosi wysoką temperaturę.
Objawy przegrzania mogą obejmować:
W takiej sytuacji należy zejść ze słońca, odpocząć w chłodnym miejscu, rozluźnić ubranie, pić małymi łykami i schładzać ciało. Jeśli objawy nie ustępują, nasilają się albo pojawia się dezorientacja, omdlenie, drgawki lub zaburzenia świadomości, trzeba wezwać pomoc.
Wyczerpanie cieplne to stan, w którym organizm traci dużo wody i soli mineralnych, najczęściej przez intensywne pocenie. Może poprzedzać udar cieplny, dlatego nie należy go lekceważyć.
Do objawów wyczerpania cieplnego należą:
Udar cieplny jest stanem zagrożenia życia. Może objawiać się bardzo wysoką temperaturą ciała, dezorientacją, splątaniem, zaburzeniami świadomości, drgawkami, utratą przytomności, szybkim oddechem i szybkim biciem serca. W przypadku podejrzenia udaru cieplnego należy zadzwonić pod 112 lub 999, przenieść osobę w chłodne miejsce i rozpocząć schładzanie ciała.
Latem zawroty głowy mogą mieć związek ze spadkiem ciśnienia, zwłaszcza po nagłej zmianie pozycji, długim staniu, odwodnieniu, pominięciu posiłku, alkoholu lub wysiłku. Osoba może mieć wrażenie osłabienia, mroczków przed oczami i zbliżającego się omdlenia.
Na spadek ciśnienia mogą wskazywać:
Jeśli takie objawy pojawiają się często, prowadzą do omdleń albo dotyczą osoby z chorobami serca, cukrzycą, chorobami nerek lub przyjmującej leki na ciśnienie, warto skonsultować się z lekarzem. Nie należy samodzielnie zmieniać dawkowania leków z powodu upałów.
Zawroty głowy latem mogą być też związane z pominięciem posiłku, długą aktywnością fizyczną, alkoholem lub hipoglikemią. Dotyczy to szczególnie osób z cukrzycą, ale osłabienie po długim czasie bez jedzenia może pojawić się również u osób bez rozpoznanej cukrzycy.
Objawy mogą obejmować:
U osoby z cukrzycą objawy sugerujące hipoglikemię wymagają postępowania zgodnego z zaleceniami lekarza. Jeśli dochodzi do zaburzeń świadomości, utraty przytomności lub drgawek, trzeba wezwać pomoc medyczną.
Latem częściej podróżujemy, a długie trasy samochodem, autokarem, samolotem lub statkiem mogą sprzyjać zawrotom głowy i nudnościom. Przyczyną może być choroba lokomocyjna, odwodnienie, zmęczenie, brak snu, zbyt długie siedzenie, klimatyzacja, pominięcie posiłku albo stres.
W podróży warto zwrócić uwagę na:
Jeśli zawroty głowy pojawiają się nagle, są bardzo silne, występują z bólem w klatce piersiowej, dusznością, zaburzeniami mowy, niedowładem, drętwieniem lub omdleniem, nie należy traktować ich jak zwykłej choroby lokomocyjnej.
Nie wszystkie letnie zawroty głowy wynikają z upału. Jeśli dominuje wrażenie wirowania, kołysania lub obracania otoczenia, przyczyną mogą być zaburzenia układu przedsionkowego, czyli narządu równowagi. Często towarzyszą im nudności, wymioty i chwiejność chodu.
Zawroty wirowe mogą nasilać się przy zmianie pozycji głowy, wstawaniu, obracaniu się w łóżku lub pochylaniu. Mogą też pojawić się przy infekcji, zapaleniu ucha, problemach z błędnikiem lub migrenie przedsionkowej.
Konsultacji wymagają zawroty wirowe, które są silne, nawracają, utrzymują się, zaburzają chodzenie, występują z niedosłuchem, szumem usznym, bólem ucha, gorączką albo objawami neurologicznymi.
Dzieci szybciej się odwadniają i przegrzewają, dlatego zawrotów głowy w upał nie należy lekceważyć. Dziecko może nie umieć dokładnie opisać dolegliwości, dlatego ważna jest obserwacja zachowania.
Niepokojące objawy u dziecka to:
Jeśli zawroty pojawiły się po upale, trzeba przenieść dziecko do chłodnego miejsca, podawać płyny małymi porcjami i obserwować, czy stan się poprawia. Pilnej konsultacji wymaga dziecko bardzo senne, splątane, wymiotujące, z drgawkami, omdleniem, sztywnością karku, wysoką gorączką lub objawami odwodnienia.
Seniorzy są szczególnie narażeni na odwodnienie, przegrzanie i spadki ciśnienia. Często odczuwają mniejsze pragnienie, mogą pić za mało, przyjmować leki moczopędne lub leki wpływające na ciśnienie, a także chorować przewlekle.
U seniora szczególnie niepokojące są:
Takich objawów nie należy tłumaczyć wyłącznie wiekiem ani pogodą. U seniora zawroty głowy w upał mogą szybko prowadzić do upadku, urazu lub nasilenia choroby przewlekłej.
Pilnej pomocy medycznej wymagają zawroty głowy, którym towarzyszą:
Konsultację lekarską warto zaplanować, gdy zawroty głowy:
Lekarz może zdecydować, czy potrzebna jest diagnostyka, np. pomiar ciśnienia, badania krwi, ocena gospodarki wodno-elektrolitowej, badanie neurologiczne, laryngologiczne lub inne badania zależne od objawów.
Jeśli zawroty są łagodne, pojawiły się w czasie upału i nie towarzyszą im objawy alarmowe, można zacząć od prostych działań.
Warto:
Jeśli objawy nie mijają, nasilają się albo trudno ocenić ich przyczynę, lepiej skonsultować się z lekarzem.
Ryzyko zawrotów głowy w upały można zmniejszyć, dbając o nawodnienie, odpoczynek i unikanie przegrzania.
Pomocne są:
Osoby przyjmujące leki moczopędne, leki na ciśnienie, leki wpływające na rytm serca lub chorujące przewlekle nie powinny samodzielnie modyfikować leczenia w czasie upałów.
W domowej lub wakacyjnej apteczce warto uwzględnić produkty i akcesoria, które wspierają bezpieczne postępowanie przy ryzyku odwodnienia i przegrzania. Przydatne mogą być doustne płyny nawadniające lub elektrolity, szczególnie przy biegunce, wymiotach, intensywnym poceniu i wysiłku. Warto mieć także termometr, a u osób z nadciśnieniem lub chorobami serca — ciśnieniomierz.
Produkty te nie zastępują jednak pomocy medycznej. Jeśli zawrotom głowy towarzyszą objawy neurologiczne, omdlenie, ból w klatce piersiowej, duszność, wysoka gorączka, zaburzenia świadomości lub podejrzenie udaru cieplnego, trzeba wezwać pomoc.
Zawroty głowy latem mogą wynikać z odwodnienia, przegrzania, wyczerpania cieplnego, spadku ciśnienia, pominięcia posiłku, hipoglikemii, podróży, migreny lub problemów z błędnikiem. Najczęściej niepokoją wtedy, gdy pojawiają się nagle, są bardzo silne, nawracają albo występują z innymi objawami.
W czasie upału pierwszym krokiem jest przerwanie aktywności, przejście w chłodne miejsce, odpoczynek, stopniowe uzupełnianie płynów i obserwacja. Pilnej pomocy wymagają zawroty głowy z omdleniem, drgawkami, zaburzeniami świadomości, zaburzeniami mowy lub widzenia, niedowładem, silnym bólem głowy, bólem w klatce piersiowej, dusznością, wysoką gorączką, uporczywymi wymiotami albo objawami udaru cieplnego.
Nie. Odwodnienie jest jedną z częstych przyczyn zawrotów głowy w upał, ale dolegliwości mogą wynikać także z przegrzania, spadku ciśnienia, pominięcia posiłku, hipoglikemii, migreny, choroby lokomocyjnej, problemów z błędnikiem lub chorób przewlekłych.
Na odwodnienie mogą wskazywać: pragnienie, suchość w ustach, ciemny mocz, rzadsze oddawanie moczu, ból głowy, zmęczenie, senność, skurcze mięśni i pogorszenie koncentracji. Objawy często pojawiają się po upale, wysiłku, biegunce, wymiotach albo zbyt małej ilości płynów.
Niebezpieczne są zawroty głowy z omdleniem, drgawkami, zaburzeniami świadomości, zaburzeniami mowy, widzenia lub równowagi, niedowładem, drętwieniem, silnym bólem głowy, bólem w klatce piersiowej, dusznością, wysoką gorączką, sztywnością karku albo objawami udaru cieplnego.
Należy przerwać aktywność, usiąść lub położyć się, przejść do chłodnego miejsca, rozluźnić ubranie, pić płyny małymi łykami i obserwować objawy. Jeśli zawroty nie ustępują, nasilają się albo pojawiają się objawy alarmowe, trzeba skontaktować się z lekarzem lub wezwać pomoc.
Tak. Zawroty głowy mogą wystąpić przy udarze cieplnym, ale zwykle towarzyszą im także inne objawy: bardzo wysoka temperatura ciała, dezorientacja, splątanie, drgawki, utrata przytomności, szybki oddech, szybkie bicie serca, nudności lub wymioty. To stan wymagający pilnej pomocy.
U seniorów zawroty głowy wymagają większej ostrożności, szczególnie jeśli pojawiają się z osłabieniem, dezorientacją, chwiejnością chodu, upadkiem, omdleniem, dusznością, bólem w klatce piersiowej lub bardzo małą ilością moczu. W takich sytuacjach potrzebna jest szybka konsultacja medyczna.
Pilnej konsultacji wymaga dziecko, które jest bardzo senne, apatyczne, splątane, wymiotuje, ma wysoką gorączkę, drgawki, omdlenie, objawy odwodnienia lub zaburzenia kontaktu. Przy łagodniejszych objawach należy przenieść dziecko w chłodne miejsce, podawać płyny małymi porcjami i obserwować stan.
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje pomocy medycznej ani kontaktu ze służbami ratunkowymi.
