*Produkty na liście rezerwacji leków na receptę:
Przejdź do rezerwacji
Jersinioza. Jakie są przyczyny i objawy jersiniozy i jak ją leczyć? Sprawdź co wiemy o tej chorobie odzwierzęcej!

Jersinioza. Jakie są przyczyny i objawy jersiniozy i jak ją leczyć? Sprawdź co wiemy o tej chorobie odzwierzęcej!

Czym jest jersinioza? Jakie są objawy choroby i jakie czynniki ją wywołują? Czy jersinioza jest niebezpieczna? Czy istnieją skuteczne leki? Oto najważniejsze informacje!

Czym jest jersinioza?

 Jersinioza jest zakaźną chorobą odzwierzęcą wywoływaną przez bakterie Yersinia enterocolitica.

Najwięcej przypadków jersiniozy diagnozowanych jest w okresie zimowym.

Choroba najczęściej dotyczy dzieci do 4. roku życia, a jej dominującymi objawami są biegunka, gorączka i ból brzucha.

Yersinia enterocolitica - co wiemy o tych bakteriach?

Yersinia enterocolitica to Gram-ujemne bakterie, które są zaliczane do katalazododatnich ziarniniako-przecinkowców. Ich materiał genetyczny jest złożony z plazmidu pYV oraz kolistego DNA, które ma postać superhelisy.

Yersinia enterocolitica są szeroko rozpowszechnione w środowisku. Występują przede wszystkim w umiarkowanej strefie klimatycznej i wykazują duże przystosowanie do warunków środowiska:

  • optimum temperaturowe wzrostu bakterii jest szerokie i mieści się od 0 do 45°C,
  • są wysoce odporne na pH (namnażają się nawet w środowisku kwaśnym).

W ujęciu taksonomicznym bakterie Yersinia enterocolitica należą do rodziny Enterobacteriaceae.

W obrębie gatunku Yersinia enterocolitica wyróżniono szczepy zakaźne i szczepy niezakaźne. Dodatkowo wyszczególniono 6 różnych biotypów (1A, 1B, 2-5) oraz 70 serotypów, z których kilkanaście jest chorobotwórczych dla człowieka.

Na obszarze europejskim najbardziej patogenny jest szczep z biotypem 4 oraz serotypem O:3.

Warto wiedzieć, że nie należy mylić bakterii Yersinia enterocolitica z bakteriami Yersinia pestis, które są czynnikiem etiologicznym dżumy.

W jaki sposób dochodzi do zakażenia jersiniozą?

Głównym rezerwuarem bakterii Yersinia enterocolitica są świnie, jednak patogeny te mogą być przenoszone także przez:

  • dzikie zwierzęta (gryzonie, dziki, lisy),
  • zwierzęta domowe (koty, psy),
  • bydło i zwierzęta gospodarskie (owce, kozy, konie, drób).

Do zakażenia najczęściej dochodzi:

  • drogą pokarmową poprzez zjedzenie surowego lub niedogotowanego mięsa wieprzowego oraz przez picie skażonej wody lub niepasteryzowanego mleka,
  • przez kontakt z chorymi zwierzętami,
  • istnieje możliwość przeniesienia bakterii przez skażony płyn dializacyjny lub krew.

Po przedostaniu się do organizmu, bakterie Yersinia enterocolitica najpierw przylegają do komórek jelita cienkiego, następnie do nich wnikają, po czym są transportowane poprzez zrąb błony śluzowej do grudek chłonnych. Wraz z limfą dostają się do węzłów chłonnych krezkowych, a stąd mogą przenikać do krwi i prowadzić do uogólnionego zakażenia.

  1. Sinuses Kapsułki
    preparat wspomagający leczenie zapalenia zatok i kataru
    Cena od 11,99 zł
  2. Silvergard
    spray do gardła
    Cena od 15,99 zł

Czy jersinioza występuje w Polsce?

W Polsce istnieje obowiązek zgłaszania jersiniozy do rejestru chorób zakaźnych.

Na podstawie raportów cyklicznie publikowanych przez Państwowy Zakład Higieny (PZH) wiadomo, że w naszym kraju w 2022 roku chorobę tę potwierdzono u 28 pacjentów, natomiast w bieżącym roku jest ona odnotowana już u 39 osób (dane z dnia 15.11.2023).

Jakie są objawy jersiniozy? Jakie występują postaci kliniczne?

Okres wylęgania trwa od 1 do 11 dni (zwykle od 3 do 7 dni).

W przebiegu jersiniozy obserwowane jest zwykle zapalenie jelit.

Do najważniejszych objawów jersiniozy zaliczamy:

  • gorączkę,
  • wymioty,
  • biegunkę (często z śluzem i krwią),
  • ból brzucha (często mylony z zapaleniem wyrostka robaczkowego),
  • bolesne parcie na stolec.

Należy pamiętać, że jersinioza może mieć zróżnicowany przebieg kliniczny i występować pod postacią:

  • zatrucia pokarmowego (często mylone z rzekomym zapaleniem wyrostka),
  • zapalenia jelita,
  • rumienia guzowatego,
  • zapalenia stawów,
  • zapalenia tęczówki,
  • kłębuszkowego zapalenia nerek,
  • posocznicy,
  • zapalenia węzłów chłonnych krezki,
  • wysypki szkarlatynopodobnej.

Ryzyko ciężkiego przebiegu jersiniozy występuje u osób z cukrzycą, niedokrwistością, marskością wątroby oraz u pacjentów z zaburzeniami odporności.

Niestety u części chorych może dojść do powikłań, które obejmują:

  • ropnie płuc lub wątroby,
  • zapalenie kości i szpiku,
  • zapalenie otrzewnej,
  • reaktywne zapalenie stawów (zespół Reitera),
  • zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS).

Diagnostyka i leczenie jersiniozy

Materiałem do badań jest najczęściej kał pobrany od pacjenta, ale możliwe jest także wykorzystanie krwi lub wymazu z gardła.

Diagnostyka zakażenia Yersinia enterocolitica oparta jest na:

  • mikrobiologicznym badaniu kału,
  • analizie serologicznej (metoda aglutynacji probówkowej, test ELISA, immunoblott),
  • metodach molekularnych (np. PCR),
  • w rozpoznaniu choroby przydatne jest także badanie endoskopowe, które umożliwia pobranie wycinków do analizy histopatologicznej.

Jersinioza charakteryzuje się zwykle łagodnym przebiegiem i ma samoograniczający się charakter. W większości przypadków stosuje się leczenie objawowe.

Pamiętajmy, że w czasie jersiniozy może łatwo dojść do odwodnienia, dlatego ważne jest zadbanie o prawidłową gospodarkę wodno-elektrolitową u pacjentów.

W leczeniu ciężkich przypadków jersiniozy stosowane są fluorochinolony oraz antybiotyki aminoglikozydowe. W szczególnych przypadkach można zastosować leczenie skojarzone, w którym wykorzystywane są aminoglikozydy i cefalosporyny III generacji.

Profilaktyka zakażeń - jak uniknąć zachorowania na jersiniozę?

Działania profilaktyczne powinny obejmować przede wszystkim zachowanie odpowiednich norm sanitarnych w miejscach hodowli zwierząt.

Aby zminimalizować ryzyko zakażenia należy przestrzegać zasad higieny osobistej, unikać surowego lub niedogotowanego mięsa oraz pić wodę wyłącznie ze sprawdzonych źródeł.

Bibliografia

  • Bartoszewicz, L., Kalicki, B., Grad, A., Jung, A., & Żuber, J. (2008). Obraz kliniczny i następstwa zakażenia pałeczką Yersinia enterocolitica. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 3(4), 164-168.
  • Franczak, P., Witzling, M., & Siczewski, W. (2018). Jersinioza czy choroba Leśniowskiego Crohna?. Polish Journal of Surgery, 90(1), 52-54.
  • Gliński, Z., & Kostro, K. (2014). Zagrożenie człowieka chorobami zakaźnymi od zwierząt towarzyszących. Część II. Jersinioza, bartonelozy, kolibakterioza, zakażenie Mycobacterium marinum, grzybica skóry i kryptokokoza. Życie Weterynaryjne, 89(04).
  • Jagielski, M., Rastawicki, W., Kałużewski, S., Gierczyński, R. (2002). Jersinioza - niedoceniana choroba zakaźna (Yersiniosis - unappreciated infectious diseases). Przegląd epidemiologiczny 56(1): 57-64.
  • Janowska, M., Jedrzejewska, B., & Janowska, J. (2012). Jersinioza-nowe wyzwanie współczesnej medycyny. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 18(3).
  • Stojek, N. M. (2009). Jersinioza - choroba o różnych obliczach. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 15(3), 351.
  • Raport pt. “Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w Polsce od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r.
  • oraz w porównywalnym okresie 2021 r.”, (Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP
  • PZH - PIB). Link: http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2022/INF_22_12B.pdf (data dostępu: 27.11.2023)
  • Raport pt. “Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w Polsce od 1 stycznia do 15 listopada
  • 2023 r. oraz w porównywalnym okresie 2022 r.”, (Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru
  • NIZP PZH - PIB). Link: https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2023/INF_23_11A.pdf (data dostępu: 27.11.2023)
  • https://www.cdc.gov/yersinia/index.html (data dostępu: 27.11.2023)
  • https://www.gov.pl/web/gis/jersinioza (data dostępu: 27.11.2023)
Następny wpis
Bruceloza. Jakie są przyczyny i objawy brucelozy? Jak leczyć bakterię Brucella? [Choroba odzwierzęca] Czytaj więcej