Olej z czarnuszki. Jakie są właściwości lecznicze i zastosowanie czarnuszki?

Nasiona i kwiat czarnuszki

Olej z czarnuszki zyskał ogromną popularność z powodu swoich wszechstronnych właściwości prozdrowotnych. Znany jest z działania wspierającego funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, przeciwzapalnego i bakteriobójczego - ale potrafi znacznie więcej!

Czarnuszka - co to jest?

Czarnuszka siewna (nigella sativa) to jednoroczna roślina z rodziny jaskrowatych. Pochodzi z Europy Południowej, Afryki Północnej i Azji Południowo-Wschodniej. Uprawiana jest w wielu krajach gorącego i ciepłego klimatu. Kwitnie na biało, jasnoniebiesko i jasnofioletowo, a także różowo i żółto.

Nasiona czarnuszki stosowane są powszechnie w kuchni jako dodatek do sałatek, kanapek, mięs i przetworów warzywnych, a nawet owocowych. Czarnuszka nie podrażnia błony śluzowej żołądka, dlatego jej nasiona bywają wykorzystywane zamiast pieprzu oraz dodawane do ciasta podczas pieczenia chleba.

Właściwości lecznicze czarnuszki

W opiece zdrowotnej czarnuszkę stosuje się wspierająco podczas leczenia schorzeń układu pokarmowego oraz moczowego. Czarnuszka ma działanie:

  • rozkurczowe,
  • przeciwbólowe,
  • przeciwzapalne,
  • przeciwastmatyczne,
  • przeciwpasożytnicze,
  • obniżające ciśnienie,
  • pobudzające układ immunologiczny,
  • hipoglikemiczne,
  • antyoksydacyjne.

Produkty z czarnuszką

Olej z czarnuszki a stan zapalny

To właśnie działanie przeciwzapalne jest jedną z najczęściej wskazywanych korzyści ze stosowania oleju z czarnuszki. Zawarte w nim tymochinon, terpeny, fenole i fitosterole zmniejszają poziom białka CRP, będącego wskaźnikiem stan przeciwzapalnego - dlatego olej z czarnuszki może przyspieszać wygaszanie infekcji. Z kolei witamina E i zawarte w niej tokoferole są silnymi przeciwutleniaczami, chroniącymi komórki przed starzeniem i uszkodzeniami ze strony czynników zewnętrznych.

Olej z czarnuszki a układ sercowo-naczyniowy

Olej z czarnuszki wykazuje korzystne działanie w przypadku nadciśnienie tętniczego. Zawarte w nim fitosterole hamują wchłanianie cholesterolu i przyczyniają się do obniżenia poziomu zarówno cholesterolu, jak i trójglicerydów we krwi.

Olej z czarnuszki a alergie i astma

Olej z czarnuszki pomaga również alergikom, za co wdzięczni mogą być oni jego zawartości nigellonu i tymichinonu. Nigellon działa przeciwhistaminowo i rozszerzająco na oskrzela i tchawicę, a tymichinon przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo i antyoksydacyjnie, a ponadto zmniejsza ilość mediatorów stanu zapalnego.

Olej z czarnuszki a układ pokarmowy

Olej z czarnuszki poprawia trawienie. Podczas dolegliwości trawiennych działa też przeciwbiegunkowo, rozkurczowo i przeciwbólowo.

Przeciwgrzybicze działanie oleju z czarnuszki

Czarnuszka pomaga też hamować rozwój grzybów odpowiedzialnych za choroby.

Jaki jest skład oleju z czarnuszki?

W nasionach czarnuszki znajduje się ponad sto składników aktywnych. Zawierają one:

  • związki tłuszczowe,
  • olejki lotne,
  • saponiny,
  • taniny,
  • alkaloidy.

Olej z czarnuszki bogaty jest w nienasycone kwasy tłuszczowe, przede wszystkim kwas linolowy omega-6 o działaniu:

  • immunoregulującym,
  • nawilżającym skórę,
  • poprawiającym ciśnienie,
  • wspomagającym krzepnięcie krwi,
  • wspierającym pracę nerek.

W nasionach czarnuszki znajdują się też kwasy oleinowy, eikozadienowy i dihomolinowy. Nasiona czarnuszki zawierają również:

  • białka,
  • węglowodany,
  • błonnik,
  • miedź,
  • potas,
  • wapń,
  • cynk,
  • żelazo,
  • fosfor,
  • magnez,
  • sód.

Najważniejszym składnikiem aktywnym czarnuszki jest tymochinon, wykazujący działanie bakteriobójcze i przeciwzapalne.

Jak stosować olej z czarnuszki?

Olej z czarnuszki ma lekko korzenny, gorzkawy smak i mocny, charaterystyczny aromat. Wykazuje silne właściwości przeciwutleniające - pod warunkiem, że tłoczony jest na zimno.

Warto pamiętać, że Jedna łyżeczka oleju z czarnuszki odpowiada właściwościom prozdrowotnym około dwóch i pół łyżeczki ziaren czarnuszki.

Jak dawkować olej z czarnuszki?

Przed rozpoczęciem zażywania oleju z czarnuszki warto poradzić się lekarza lub farmaceuty. Bezpieczna jego ilość to łyżeczka do dwóch łyżeczek dziennie. Warto jednak rozpocząć kurację czarnuszką od mniejszych dawek, np. połowy łyżeczki, i zawsze spożywać ją na zimno, z posiłkiem, a nie na czczo. Olej z czarnuszki należy przechowywać w lodówce.

Jakie są przeciwskazania do stosowania czarnuszki?

Przeciwwskazania co do stosowania oleju z czarnuszki odnoszą się do jego działania rozkurczowego i dotyczą kobiet w ciąży oraz dzieci poniżej trzeciego roku życia. Zażywanie oleju z czarnuszki musi być w ich przypadku skonsultowane z lekarzem. Warto pamiętać, że nadmierna ilość oleju z czarnuszki może też doprowadzić do spadku ciśnienia krwi. Dlatego, zanim zaczniesz stosować czarnuszkę, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą w celu ustalenia odpowiedniego dawkowania.

Udostępnij
Następna porada Rumianek. Jakie są właściwości lecznicze rumianku lekarskiego? Czytaj więcej
Autor Ewa Bakota
Dietetyczka, psychodietetyczka. Absolwentka studiów podyplomowych Poradnictwo dietetyczne – postępy w żywieniu człowieka w Instytucie Żywności i Żywienia im. prof. dra med. Aleksandra Szczygła i kierunku Psychodietetyka w Centrum Kształcenia Podyplomowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. www.dietakontaktowa.pl