Rokitnik. Jakie właściwości ma owoc rokitnika? Sprawdź jak go stosować w chorobach seniorów!

Rokitnik

Jakie są najczęstsze choroby seniorów?

Choroby wieku podeszłego są w obecnym czasie jedną z najczęściej diagnozowanych grup schorzeń. Zjawisko starzenia się społeczeństwa jest domeną większości państw rozwiniętych, wynikających z wydłużania się ludzkiego życia i zmniejszenia dzietności, dlatego problem schorzeń geriatrycznych będzie coraz bardziej powszechny.

Do najczęstszych chorób wieku podeszłego, czyli chorób seniorów zaliczamy:

  • Nowotwory – osoby starsze stanowią ponad połowę wszystkich zdiagnozowanych nowotworów w krajach rozwiniętych;
  • Nadciśnienie tętnicze – ponad połowa populacji w wieku emerytalnym zmaga się z tym schorzeniem;
  • Chorobę wieńcową – jest problematyczna w postawieniu prawidłowej diagnozy ze względu na częste występowanie chorób współistniejących i hamujące właściwości podawanych leków na objawy choroby wieńcowej;
  • Cukrzycę – sugeruje się monitorowanie poziomu cukru we krwi raz w roku po ukończeniu 45 roku życia. Przyczyną cukrzycy u osób po 45 roku życia może być zmniejszona wrażliwość organizmu na insulinę lub zmniejszenie jej wydzielania;
  • Osteoporozę – dotyczy częściej osób starszych niż młodszych;
  • Chorobę Alzheimera – diagnozowana jest głównie u osób powyżej 65 roku życia, powoduje utratę komórek nerwowych;
  • Chorobę Parkinsona – zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego.

Jakie substancje lecznicze zawiera rokitnik?

Pomimo wielu zalet prozdrowotnych, owoce rokitnika nie znalazły zastosowania w produkcji żywności, ze względu na swój kwaśno-gorzko-cierpki smak.

Skład owoców rokitnika jest zróżnicowany i zależy od wielu czynników, takich jak:

  • warunki klimatyczne (temperatura, słońce, opady itp.),
  • odmiany uprawowe,
  • dojrzałość owoców,
  • metody obróbki termicznej (np. wysoka temperatura, która sprzyja rozkładom niektórych substancji aktywnych).

Rokitnik zawiera wysoką wartością witamin, w tym szczególnie witaminy C i E – naturalnych przeciwutleniaczy. Wysoki poziom karotenoidów (głównie beta-karoten) nadaje owocom rokitnika żółto-pomarańczowego koloru. Ponadto, za ich aktywność biologiczną odpowiadają również cierpkie w smaku polifenole (kwasy fenolowe – galusowy, salicylowy, para-kumarowy, chinowy) oraz flawonoidy – izoramnetyna, rutyna, kwercetyna, kemferol, katechina i epikatechina.

Co ciekawe, rokitnik należy do nielicznych roślin, które gromadzą w owocach tłuszcz. Ponadto, owoce rokitnika są dobrym źródłem aminokwasów egzogennych (aminokwasy, których organizm sam nie jest w stanie syntetyzować – muszą być dostarczane w pożywieniu).

Produkty z rokitnikiem

Jakie są właściwości lecznicze rokitnika? W jakich choroba go stosować?

Nowotwory

Ze względu na swój oryginalny skład chemiczny, rokitnik cieszy się zainteresowaniem wielu naukowców prowadzących badania nad działaniem przeciwnowotworowym tej rośliny. Dotychczas przeprowadzone badania in vitro i in vivo wskazują na bezpośredni udział w przyspieszeniu powrotu do zdrowia osób chorych i udział w łagodzeniu hematologicznych uszkodzeń spowodowanych chemioterapią.

Za aktywność przeciwnowotworową rokitnika odpowiedzialne są przede wszystkim flawonoidy – silne antyoksydanty. W badaniach wykazano profilaktyczną rolę tych związków w uszkodzeniach oksydacyjnych komórek prowadzących do mutacji genetycznych, a w ostateczności tworzenia się komórek nowotworowych. Naukowcy udowodnili również przeciwnowotworowe działanie owoców rokitnika i jego alkoholowych ekstraktów na między innymi komórki nowotworowe wątroby, białaczki, raka żołądka, okrężnicy czy też piersi.

Choroba wieńcowa i nadciśnienie tętnicze

Za właściwości kardioochronne odpowiadają flawonoidy i kwasy tłuszczowe występujące w miąższu z owoców rokitnika właściwego. Flawonoidy występujące w tych owocach działają zapobiegawczo przeciw niedokrwieniu mięśnia sercowego, hamują apoptozę komórek występujących w sercu i obniżają ciśnienie tętnicze krwi.

Cukrzyca

Fitosterole obecne w owocach rokitnika poprawiają metabolizm glukozy w organizmie. Badania kliniczne potwierdzają pozytywny wpływ fitosteroli na leczenie pacjentów z cukrzycą typu 1. Bogaty skład tych owoców przynosi także korzyści cukrzykom typu 2, gdyż ma właściwości obniżające poziom trójglicerydów i hemoglobiny glikowanej.

Hepatoochronne

Szczególnie u osób starszych wątroba narażona jest na działanie leków, które mogą powodować jej uszkodzenie. Udowodniono, że ekstrakt z owoców rokitnika chroni komórki wątroby przed uszkodzeniami.

Rokitnik zwyczajny ze względu na liczne składniki biologicznie aktywne może być stosowany w lecznictwie i prewencji chorób geriatrycznych. Należy pamiętać o wyborze bardzo dojrzałych owoców, gdyż charakteryzują się większą ilością związków czynnych.

Bibliografia

  • Suryakumar G, Gupta A. Medicinal and therapeutic potential of sea buckthorn (Hippophaë rhamnoides L.). J Ethnopharmacol 2011; 138:268-78.
  • Papuc C, Diaconescu C, Nicorescu V. Antioxidant activity of sea buckthorn (Hippophaë rhamnoides) extracts compared with common food additives. Roum Biotechnol Lett 2008; 13:4049-53.
  • Malinowska P., Olas B.: Rokitnik – roślina wartościowa dla zdrowia. Kosmos, 2016; 65: 285-292
  • Zadernowski R., Szałkiewicz M., Czaplicki S.: Skład chemiczny i wartość odżywcza owoców rokitnika (Hippophae rhamnoides L.). Przem. Ferm. Owoc. Warz., 2005; 8-9: 56-58
Udostępnij
Następna porada Cholesterol. Jakie są normy i rodzaje cholesterolu? Jak go prawidłowo mierzyć? Czytaj więcej
Autor Natalia Adamczuk
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie doktorantka na Wydziale Farmaceutycznym Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Prywatnie miłośniczka zdrowego żywienia.
Farmaceuta
Potrzebujesz darmowej porady? Zapytaj farmaceutę