*Produkty na liście rezerwacji leków na receptę:
Przejdź do rezerwacji
Komar na liściu

Denga. Czym jest wirus dengi i jak się można z nim zarazić? Czy denga jest śmiertelna? Sprawdź!

Planujesz egzotyczną wycieczkę? Sprwadź czy grozi Ci denga! Czym jest  gorączka denga?  Jakie są jej objawy? W jaki sposób dochodzi do zakażenia dengą? Czy jest dostępne skuteczne leczenie i szczepienia ochronne? W jakiech obszarach występuje?  Sprawdź co należy wiedzieć o dendze!

Czym jest denga?

Gorączka denga to choroba należąca do wirusowych gorączek krwotocznych (ang. viral haemorrhagic fevers, VHFs), które stanowią poważny problem epidemiczny w wielu regionach świata.

Gorączka denga jest wywołana przez wirusa dengi (DENV), który klasyfikowany jest do rodzaju Flavivirus (rodzina Flaviviridae).

Flawiwirus wywołujący dengę występuje w 4 serotypach (DENV 1-4), jednak gorączka krwotoczna może być powodowana przez serotyp 3 (DENV-3) oraz serotyp 4 (DENV-4).

Niestety zakażenie jednym typem wirusa nie zapewnia ochrony przeciwko pozostałym serotypom, co stwarza ryzyko wielokrotnego zachorowania na dengę w ciągu życia.

Gdzie występuje denga? Czy grozi nam epidemia dengi?

Każdego roku zakażenie wirusem dengi jest obserwowane nawet u 400 milionów pacjentów na całym świecie, przy czym około 25000 z nich umiera z powodu ciężkiego przebiegu choroby.

Określono, że problem występowania gorączki denga dotyczy nawet 100 państw, jednak główne miejsca endemicznego występowania choroby obejmują:

  • Amerykę Środkową,
  • Amerykę Południową,
  • południowo-wschodnią część Azji (np. Tajlandia, Filipiny),
  • Afrykę Subsaharyjską,
  • wyspy Oceanii.

Ze względu na możliwość łatwego podróżowania wirus dengi jest sporadycznie diagnozowany u pacjentów z całego świata.

W Europie po raz pierwszy został odnotowany w 2010 roku  na terenie Francji i Chorwacji.

W Polsce według oficjalnego raportu opracowanego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru:

  • w 2021 roku odnotowano 2 przypadki gorączki denga,
  • natomiast w roku następnym (tj. 2022) chorobę potwierdzono u 23 pacjentów,
  • w bieżącym roku (2023) w okresie od 1 stycznia do 15 maja w naszym kraju zdiagnozowano 16 przypadków.

Sytuacja dotycząca występowania przypadków zakażenia wirusem dengi jest stale monitorowana przez Światową Organizację Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO).

W jaki sposób dochodzi do zakażenia wirusem dengi? 

Rezerwuarem wirusa dengi w przyrodzie jest przede wszystkim człowiek, ale możliwe jest także występowanie patogenu u małp. Należy jednak podkreślić, że nie ma możliwości bezpośredniego przeniesienia wirusa między ludźmi (wyjątek stanowi transfuzja krwi oraz przeszczep narządów od osoby zakażonej).

W procesie zakażenia konieczny jest udział wektora, który dla wirusa dengi stanowią komary z rodzaju Aedes, szczególnie gatunki Aedes aegypti oraz Aedes albopictus (komar tygrysi).

  1. Moskito Guard Chusteczki
    chusteczki nawilżane na komary
    Cena od 29,99 zł
  2. Feninatural Krem
    krem po ukąszeniu owadów
    Cena od 31,99 zł

Jakie są objawy dengi? Jak długo się rozwija się? 

Do zakażenia wirusem dengi dochodzi w wyniku ukąszenia przez zainfekowanego komara

Okres wylęgania choroby wynosi zwykle od 3 do 14 dni (średnio od 4 do 7 dni).

W większości przypadków zakażenie wirusem dengi ma bezobjawowy przebieg (80% zakażonych), a u części pacjentów obserwowane są jedynie łagodne objawy (od 10 do 15% pacjentów).

Niestety u części pacjentów może wystąpić ciężka postać choroby, która stanowi poważne zagrożenie życia.

U pacjentów zakażonych wirusem dengi obserwowane są liczne nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, do których należą:

  • leukopenia z limfocytozą,
  • małopłytkowość,
  • hipoalbuminemia,
  • wzrost aktywności transaminaz,
  • wzrost stężenia mocznika we krwi,
  • wydłużenie czasu protrombinowego,
  • spadek stężenia czynników krzepnięcia: II, V, VI, IX i XI.

Jakie są 3 postacie dengi?

Denga może występować w trzech postaciach klinicznych jako:

1. Ostry stan gorączkowy:

Charakterystyczne objawy obejmują między innymi:

  • wysoką gorączkę,
  • osłabienie,
  • nieżyt górnych dróg oddechowych,
  • plamisto-grudkowa wysypkę.

2. Gorączka denga:

W pierwszym etapie choroby występuje między innymi:

  • wysoka gorączka,
  • powiększone węzły chłonne,
  • ból głowy,
  • bóle kostno-stawowe (zwłaszcza w obrębie stawu kolanowego).

Po remisji objawów pierwszego etapu, następuje drugi okres choroby, w którym pojawia się:

  • plamisto-grudkowa wysypka,
  • po ustąpieniu wysypki powstają przebarwienia i następuje złuszczanie naskórka.

3. Gorączka krwotoczna denga (często współistniejąca z zespołem wstrząsowym):

W początkowej fazie choroby pojawiają się nudności i wymioty, a następnie obserwowane są:

  • bóle brzucha,
  • powiększenie wątroby,
  • objawy skazy krwotocznej z wybroczynami występującymi na kończynach, w okolicy lędźwiowo-krzyżowej oraz na twarzy,
  • może pojawić się śpiączka.

W drugiej fazie choroby (około 4-5 dnia) dochodzi do wystąpienia objawów wstrząsu, a u pacjentów obserwowane są krwawienia do jam ciała i utrata przytomności.

Czy denga jest śmiertelna?

Niestety w przypadku ciężkiej postaci dengi , do zgonu może dojść nawet po 4 do 6 godzin po zaobserwowaniu objawów wstrząsu.

W jaki sposób można zdiagnozować Dengę? Czy jest dostępne skuteczne leczenie? 

Prawidłowe rozpoznanie choroby zwykle nie stanowi problemu na terenach endemicznego występowania wirusa dengi.

Diagnostyka polega przede wszystkim na:

  • izolacji wirusa z materiału pobranego od pacjenta,
  • wykonaniu badań serologicznych z wykorzystaniem specyficznych przeciwciał,
  • przeprowadzeniu analizy genetycznej (PCR),
  • wykonaniu badań laboratoryjnych krwi.

Niestety dotychczas nie opracowano skutecznego leku przeciwko wirusowi dengi.

Leczenie ma zatem charakter objawowy. Konieczne jest odpowiednie nawadnianie,  podawanie środków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych oraz stałe monitorowanie stanu zdrowia pacjenta.

Czy jest szczepionka na dengę?

Dotychczas dostępna szczepionka była dedykowana jedynie osobom z udokumentowanym wcześniejszym zakażeniem wirusem dengi (w grupie wiekowej od 9 do 45 lat) .

Obecnie Europejska Agencja Leków (ang. European Medicines Agency, EMA) pozytywnie oceniła nowy czterowalentny preparat, który może być podawany pacjentom od 4 życia, nawet bez wcześniejszego przechorowania dengi.

Zarejestrowany preparat to tzw. “szczepionka żywa”, która zawiera atenuowane osłabione wirusy dengi (wszystkie cztery serotypy).

Nowo zarejestrowana szczepionka chroni przed ciężką postacią choroby, a bezpieczeństwo jej stosowania potwierdziły liczne badania kliniczne.  Preparat nie jest jeszcze dostępny w naszym kraju, choć w sieci internetowej dostępna jest już charakterystyka produktu leczniczego w języku polskim.

Jak chronić się przed wirusem dengi? 

Przed zachorowaniem na dengę może chronić nie tylko szczepionka, ale też odpowiednie działania profilaktyczne, które są oparte na ochronie przeciwkomarowej. Dużą skuteczność zapewnia przede wszystkim stosowanie repelentów oraz montowanie moskitier. Należy unikać miejsc lęgowych komarów, a także wybierać odpowiednią odzież, chroniącą przed ukąszeniami komarów. 

Bibliografia

  • Gliński, Z., & Zmuda, A. (2023). Zoonozy wirusowe XXI wieku: profilaktyka i perspektywy zwalczania. Życie Weterynaryjne, 98(01).
  • Gliński, Z., & Kostro, K. (2009). Zwierzęta nieudomowione źródłem chorób odzwierzęcych–zoonotyczne czynniki wirusowe. Życie Weterynaryjne, 84, 536-541.
  • Korzeniewski, K. (2012). Wirusowe gorączki krwotoczne. Forum Medycyny Rodzinnej, 6, (5), 205-221.
  • https://www.mp.pl/pacjent/zdrowiewpodrozy/problemy/65384,denga (data dostępu: 28.05.2023)
  • https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/qdenga-epar-product-information_pl.pdf (data dostępu: 28.05.2023)
  • https://szczepienia.pzh.gov.pl/ema-zarejestrowala-nowa-szczepionke-przeciw-goraczce-denga/ (data dostępu: 28.05.2023)
  • https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue (data dostępu: 28.05.2023)
  • http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2022/INF_22_12B.pdf  (data dostępu: 29.05.2023)
  • http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2023/INF_23_05A.pdf (data dostępu: 29.05.2023)

RAMKA

Udostępnij:

Autor Ewa Fiedorowicz Zobacz profil
Doktor nauk biologicznych w specjalności biochemia, biolog molekularny, aktywny nauczyciel akademicki i promotorka wielu prac dyplomowych, popularyzatorka nauki. Autorka i współautorka licznych prac naukowych publikowanych w międzynarodowych czasopismach. Przedmiotem jej zainteresowań są zagadnienia z zakresu biochemii medycznej, w tym nadwrażliwości pokarmowej. Pasjonatka wykorzystywania technik immunoenzymatycznych i hodowli komórek in vitro w badaniach naukowych.
Następna porada
Przygotowanie do ciąży dla rodziców. Jakie preparaty stosować na płodność u mężczyzn i kobiet, aby wspomóc poczęcie dziecka? Sprawdź! Czytaj więcej